اهک چیست، سنگ آهک دولومیتی و چه کاربردی در کشاورزی و صنعت ساختمانی دارد

اکسید کلسیم (CaO) ماده اصلی تشکیل دهندهٔ آهک است که جسمی است سفید رنگ، که از پخته شدن سنگ آهک به دست می‌آید.

نام های دیگر آهک:

اکسید کلسیم معمولا با نام آهک زنده یا آهک پخته یا آهک آبندیده یا آهک نشکفته شناخته می‌شود و همان آهک خالص است و مصارف شیمیایی گسترده‌ای دارد.(نام دیگر آهک مرده ، آهک شکفته می باشد.)

خواص اهک و کاربرد آهک :

این ماده سفید رنگ و جذب کنندهٔ رطوبت و دارای خاصیت قلیایی بوده و در دمای محیط دارای ساختاری کریستالی است. بیشتر کاربرد اکسید کلسیم در تولید سیمان می باشد. ماده‌ای ارزان قیمت بوده و هر دو نوع شیمیایی و معدنی آن مصارف زیادی دارد. اکسید کلسیم به مقدار ناچیز میتواند در آب حل شود

تاریخچه آهک و فرق اهک خوراکی با ساختمانی و کشاورزی

آهک از جمله موادی است که کارآیی آن از دوران باستان، توسط بشر شناخته شده است و از آن در ساخت انواع بناها و برای اتصال محکمتر قطعات سنگ یا چوب بکار گرفته می‌شد.

زمان درازی است که ایرانیان شفته آهکی (ملات دوغاب آهک و خاک)، ساروج (ملاتدوغاب آهک و خاکستر) و ملات آهک آبی را می‌شناسند و با آنها ساختمان می‌سازند. پس از جنگ جهانی دوم، در کشورهای صنعتی هم برای پایدار کردن زمین، به ویژه برای پی سازی راه و جلوگیری از روییدن گیاه و رو زدن آب در بستر، شانه‌ها و دامنه‌های راه و خیابان‌های پرواز و ایستگاه‌های هواپیما، شفتهٔ آهکی مصرف می‌شود. با شفتهٔ آهکی پی سازی و آب بندی می‌کنند.

شناخت و استفاده از آهک در ایران از سه هزار سال پیش آغاز شده است. گورهای چمباتمه‌ای که در ناحیهٔ حسنلو پیدا شده دارای سه متر ژرفا بوده که از شفتهٔ آهک پر شده‌اند. تاریخ این تمدن به سده‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد می‌رسد. کف کاخ‌های تخت جمشید از ملاتی سرخ رنگ که در آن آهک به کار رفته بود، پوشیده شده است.

سنگ آهک بدون شک یكی از قدیمی‌ترین موادی است كه از زمان‌های دور مورد استفاده واقع شده است.‌‌ آهک زنده پس از بارندگی شكفته شده و به شیر آهک تبدیل می‌گشته و شیر آهک هنگام گرفتن جسم‌های پیرامون خود را به همدیگر چسبانیده است‌. علاوه بر این، به استفاده آهک در ساروج (ملات آهک و خاكستر‌) در سازه‌های بسیار قدیمی از جمله زیگورات چغازنبیل و …می‌توان اشاره كرد.

تبدیل آهک زنده به آهک مرده (اهک هیدراته)

هرگاه بر روی کلسیم اکسید (آهک زنده) آب ریخته شود، بر اثر واکنش با آب، گرما ایجاد می‌کند که موجب بخار شدن قسمتی از آب می‌شود. در این عمل، آهک بر اثر جذب آب، متورم شده، سپس به‌صورت گرد سفیدی در می‌آید که اصطلاحاً آهک مرده نامیده می‌شود (زیرا در تماس با آب، دیگر واکنشی از خود نشان نمی‌دهد)، این عمل را شکفته شدن آهک نیز می‌گویند. آهک یا آهک زنده یا آهک آب ندیده یا آهک نشکفته، خیلی تند با آب ترکیب می‌شود و آهک شکفته یا آهک آب دیده یا آهک کشته می‌گردد. به آهك هيدراته (Hydrated lime) ، آهک شكفته نيز مي گويند. آهك زنده در برابر هوا و رطوبت ناپايدار است و از اين روي نمي توان آن را مدتي دراز نگهداري كرد . آهك هيدراته را مي توان مدتي طولاني انبار نمود.آهک شکفته در گرمای ۴۰۰ درجه و فشار یک بار (اتمسفر)، آب شیمیایی خود را پس می‌دهد و به آهک زنده و آب تبدیل می‌شود. آهک زنده را به روش تر، یا خشک، یا با بخار آب شکفته می‌کنند

آب آهک:

هر گاه مقداری آب به آهک مرده اضافه شود، به شیر آهک تبدیل می‌شود که اگر آن را صاف کنیم، محلول زلالی که در حقیقت محلول سیرشده کلسیم هیدروکسید در آب است، حاصل می‌شود که به آب آهک موسوم است. آب آهک کاربردهای بسیاری در صنایع شیمیایی دارد. مثلاً در تهیه سدیم هیدروکسید، آمونیاک، هیدروکسید فلزات، پرکلرین و به‌ویژه در استخراج منیزیم از آب دریا بکار می‌رود.

ویژگی‌های آهک و فرمول شیمیایی اهک

– آهک خالص سفید رنگ است ولی وجود ناخالصی‌ها می‌تواند تا حدودی باعث تغییر رنگ آن شوند‌، چنانچه ناخالصی‌های سنگ آهک، كربنات منیزیم باشد آن را سنگ آهک دولومیتی می‌نامند و از پختن آن آهک منیزیومی حاصل می‌شود. هر‌گاه ناخالصی سنگ آهک مواد رسی و سیلیسی باشد‌، از پختن آن بسته به مقدار ناخالصی‌، آهک نیمه آبی یا آهک آبی تولید می‌شود.

-وزن ویژه آن ۰۸/۳ تا ۳۰/۳ می‌باشد که بستگی به درجه گرمای پختن سنگ آهک دارد .

-آهک بلوری به شکل مکعب بی‌رنگ با ته رنگ زرد است.

-در گرمای بیش از ۱۰۰۰ درجه، آهک اندکی جمع می‌شود و سطح رویه اش کمی کاهش می‌یابد.

-آهک در گرمای ۲۵۸۰ تا ۲۷۵۰ درجه و فشار یک بار (اتمسفر) آب می‌شود.

-درجه سختی آن به ۳ تا ۴ می‌رسد.

-هر گاه گرد آهک را در گرمای ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ درجه نگاه دارند، دانه‌های آن به همدیگر می‌چسبند و بلور می‌گردند که کم‌کم دانه‌های بلور شده درشت می‌شوند

-نور: هنگامی که آهک در حدود 2400 درجه سانتیگراد حرارت ببیند نوعی درخشش از خود ایجاد می کند. این تولید نور به نور آهک شهرت دارد و تا قبل از اختراع الکتریسیته کاربرد داشته است.

مزایای استفاده از آهک

‌كاهش نفوذپذیری ملات‌ها و اندودها به آب‌، كاهش جمع شدگی ناشی از خشک شدن ملات و ثابت ماندن حجم آن پس از گرفتن و سخت شدن از محاسن افزودن آهک به ملات‌های سیمانی است‌. كاهش زمان خشک شدن مخلوط در نواحی مرطوب‌، كاهش میزان انقباض و انبساط خاک بر اثر رطوبت‌، تسریع در شكستن كلوخه‌های خاک رسی‌، افزایش مقاومت‌، كاهش نفوذ رطوبت و افزایش دوام و پایایی خاک از جمله مزایای استفاده از آهک بشمار می‌رود.

طرز تهیه شفته آهک و طرز استفاده از آهک

جهت تهیه شفته آهک، پودر آهک را با خاک مخلوط كرده و آن را مرطوب می‌كنند‌. بدین صورت كه آهک و خاک را درون حوضچه‌های مخصوصی درون آب ریخته حدود ٣ شبانه روز به همان حال نگهداری می‌كنند. آهک داخل آب شكفته شده و به اصطلاح باز می‌شود. تجربه نشان داده، جهت جلوگیری از تورم بهتر است حداقل ٣ شبانه روز آهک و خاک درون آب بماند و پس از آنكه در این مدت واكنش‌های خود را مهار كرد (یك سری واكنش‌های شیمیایی در آن انجام شد‌) به مصرف مورد نیاز رسانده شود‌. این روش تهیه جهت جلوگیری از ظاهر شدن پتانسیل‌های نهفته‌، تورم‌زایی و جلوگیری از تشكیل سولفات‌ها است. لازم به یادآوری است كه ساختن شفته آهک با خمیر آهک یا گرد آهک شكفته و مخلوط نمودن آن با خاک به منظور دستیابی به شفته آهكی مرغوب مجاز نیست. مصرف دوغاب آهک باعث می‌شود كه دوغاب به راحتی دور دانه‌های خاک را اندود نموده، واكنش یكنواخت میان رس و دوغاب پدید آید.

كاربرد آهک

1. استفاده از آهک معدن کاوان در آسفالت: تزریق دوغاب آهک شكفته یكی از روش‌هایی است كه برای اصلاح و ترمیم بزرگراه‌ها و جاد‌ه‌ها‌، در نقاطی كه خاک زیر آسفالت رسی بوده و امكان نشت داشته باشد‌، استفاده می‌شود‌، با تزریق دوغاب آهک، خاک رس ناحیه مورد نظر به شفته آهكی تبدیل میشود. یكی از روش‌های تزریق دوغاب آهک این است كه سطح رویه آسفالتی را سوراخ كرده و با فشار‌، آب آهک را در زیر لایه آسفالتی راه تزریق كنند‌‌. روش دیگر استفاده از سوراخ‌هایی به قطر ١٥ تا ٢٢ سانتیمتر و عمق ٥٠ تا ٧٠ سانتیمتر بر روی جاده خراب شده است.

‌گرد آهک شكفته را داخل سوراخ‌ها ریخته و به آن آب اضافه می‌كنند و آن را مخلوط می‌نمایند تا خمیر دوغاب تشكیل شود. خاک خارج شده از سوراخ را دوباره داخل آن ریخته و یک لایه قیر روی آن می‌كشند.

1. استفاده از آهک معدن کاوان در ساختمان سازی: ملات‌های بنایی‌، گچ بری‌ها و گچ كاری‌ها

آهک به عنوان تركیب اصلی در ملات‌های بنایی برای قرن‌هاست كه بكار می‌رود. این كاربرد مهم هم در كاربردهای امروزی هم قدیمی به چشم می‌خورد‌. ملات‌های ساخته شد ه با آهک و سیمان قابلیت كاری بالایی همراه با قدرت فشاری و نفوذپذیری اندک در مقابل آب دارند‌. آهک یك جزء اصلی در گچ بری‌های داخلی و خارجی و گچ كاری‌ها است. استحكام‌، دوام و قابلیت كاری این پرداخت‌ها را افزایش می‌دهد. همه این كاربردهای آهكی بوسیله كاربردهای ASTM و استانداردهای مربوطه حمایت می‌شوند.

1. استفاده از آهک معدن کاوان در ساختمان سازی: آهک آب خورده برای كاربردهای بنایی

آهک هیدراته یا آب خورده نوع S یک محصول با خلوص بالا و سفید و مرغوب است‌. ملات و یک محصول صرفاً آمریكایی با شرایط سختی بیشتر جهت كار بنایی است. ‌

1. استفاده از آهک معدن کاوان در ساختمان سازی: عملكرد در كاربردهای بنایی مدرن

تحقیقات عملكرد ملات‌های آهک – سیمان را با عملكرد ملات‌های سیمان بنایی مقایسه می‌‌كند. كه از سنگ آهک و سایر افزودنی‌ها بجای آهک آب زده استفاده می‌كند.‌ ملات‌های سیمان – آهک اتصال و چسبندگی و قدرت برشی بالاتری داشته و همچنین نشتی آب كمتری را نشان می‌دهد.

1. استفاده از آهک معدن کاوان در ساختمان سازی: عملكرد در كاربردهای بنایی تاریخی

بخش اعظم بنایی تولید شده قبل از ابتدای قرن بیستم از ملات شن – آهک استفاده می‌نمود. الاستیسیته ملات‌های محتوای آهک بالا امكان انبساط و انقباض دیوارهای بنایی تاریخی را بدون وارد آمدن خسارت بر واحدهای بنایی فراهم می‌كند.

1. استفاده از آهک معدن کاوان در ساختمان سازی: سایر كاربرد‌های آهک در ساختمان سازی

آماده سازی سایت – آهک می‌تواند برای خشک كردن سایت‌های مربوط بكار رود‌. آهک می‌تواند با خاکهای رس در خاک واكنش داده تا مبنایی پایدارتر را برای ساختمان سازی فراهم كرد.

بتن هوازده اتوكلا و – آهک همچنین در تولید محصولات بتنی سلولی سبک وزن‌، مانند بتن هواخورده اتوكلاوی بكار می‌رود كه می‌تواند بصورت بلوک یا واحدهای بنایی عظیم یا سنگ‌های عایق شكل بگیرد. سایر محصولات بتنی – آهک هیدراته می‌تواند به مخلوط بتن در ساخت بلوک و سایر محصولات بتنی اضافه شود تا محصول متراكم‌تر و مقاوم در برابر آب تو‌لید نماید‌. با اضافه كردن پلاستیسیته بیشتر‌‌، مخلوط‌، آهک همچنین محصولات بتنی را با لبه‌های دقیق‌تر ساخته، انعكاس را بهبود داده و باعث كاهش زیان از طریق شكستگی می‌شود.

1. استفاده از آهک معدن کاوان در ساختمان سازی: آجر سیلیكات كلسیم

آجر سیلیكات كلسیم در ساختما‌ن سازی و بنایی استاندارد مانند آجر رسی بكار می‌رود. ماسه با آهک كلسیم بالا در حالت مرطوب مخلوط شده و سپس بصورت آجر قالبگیری شده و اتوكلاو می‌شود. آهک با سیلیس واكنش داده و سیلیكا‌ت‌های هیدر‌اته كلسیم پیچید‌ه‌ای را شكل می‌دهد كه آجر را به هم متصل نموده و پایداری ابعادی بالایی را فراهم می‌كند. آهک جهت ا یجاد بلوک آهک – ماسه تو خالی و ساخت لوله نیز بكار می‌رود‌‌.

1. استفاده از آهک معدن کاوان در ساختمان سازی: مواد عایق

برخی مواد عایق‌، كه بصورت یونیت‌های قالبگیری می‌شوند حاوی سیلیس و آهک هستند. آهک به عنوان عامل پیوند عمل كرده با سیلیس حاضر در مخلوط واكنش داده و سیلیكا‌ت‌های كلسیم را شكل می‌دهد. واكنش سیلیكات – آهک نیز در ساخت عایق بكار می‌رود.

1. ‌ كاربرد آهک معدن کاوان در صنعت ساخت :تهیه سیمان‌

مهمترین عناصر تشكیل دهنده سیمان عبارتند از خاک رس و آهک زنده (Cao) به میزان ۶۰ تا ۷۰ درصد كه برای تهیه آهک زنده سنگ آ‌هک را وارد كوره می‌كنند و پس از حرارت دادن به آن دی اكسید كربن از آن خارج شده و ‌ آهک زنده باقی می‌ماند.

1. كاربرد آهک معدن کاوان در صنعت ساخت :سیمان پرتلند آهكی

این نوع سیمان شامل ٦ تا ٢٠ درصد آهک است. با توجه به نرمی زیاد این نوع سیمان و همچنین وجود آهک ویژ‌ه‌ای در سیمان‌، دارای خصوصیات و برتری‌هایی نسبت به سیمان پرتلند معمولی شده كه بطور مختصر به آنها اشاره می‌شود.

-نفوذناپذیری و مقاومت اولیه بیشتر

-كاهش نسبت آب به سیمان در بتن تازه و آب انداختگی كمتر در بتن

-روانی و شكل پذیری بهتر

-دوام بیشتر در برابر تغییرات دما

-رنگ روشن‌تر و سطح صا‌ف‌تر بتن

1. کاربرد آهک معدن کاوان در صنعت ساخت :آجر ماسه سنگی

آجر ماسه سنگی از تركیب ماسه سیلیسی و آهک، تحت فشار پخته می‌شود و در نتیجه ماده سخت و مقاوم هیدروسیلیكات كلسیم تولید میشود و بسته به مواد اولیه بكار رفته می‌تواند مقاومتی حدود ٥٠٠ كیلوگرم بر سانتیمترمربع را تحمل نماید.

1. كاربرد آهک معدن کاوان در صنعت ساخت :كاربرد آجر ماسه آهكی

-پی سازی

-كف‌ها

-دیوارهای حمال

-سقف

-نماسازی

-پیاده روها

خواص و مزایای آجر ماسه آهكی

-اقتصادی بودن

-مقاومت فشاری بالا

-عایق صوتی

-ابعاد یكسان

-رنگ یكنواخت

-عدم جذب آب و پیدایش شوره روی آجرهای نما

-دوام بیشتر نسبت به آجرهای رسی

1. كاربرد آهک معدن کاوان در صنعت ساخت :کاربرد آهک معدن کاوان در ایتونگ

‌معمو‌لاً سنگ آهك با دانه بندی ٠ تا ٩٠ میكرون در تهیه ایتونگ كاربرد دارد‌. ایتونگ از پودر سیلیس‌، پودر آهک، سیمان و پودر آلومینیوم تولید میشود و جز مصالح ساختمانی است كه از شبكه‌های بتنی مختلف تشكیل شده است و ٨٠ درصد آن را منافذ هوا و ٢٠ درصد، از مصالح سنگی و سخت تهیه شده است‌. سپس باید طوری ساخته شود كه با ماشین وزن كم‌، مقاومت كافی را در برابر وزن و فشار اعمال شده دارا باشد.

خواص

-عایق حرارتی

-نصب سریع و آسان

-غیر قابل احتراق

1. كاربرد آهک معدن کاوان در صنعت ساخت :استفاده از شفته آهكی جایگزین خاكریزی پشت ساز‌ه‌ها

در مور د متراكم كردن خاكریزی پشت سازه‌‌های كوچك هیدرولیكی استفاده از غلطک‌های ماشینی نیاز به اضافه كردن عرض پی كنی دارد و در ضمن ممكن است باعث صدمه زدن به سازه شود‌. همینطور متراكم كردن خاک به روش دستی در لایه‌های به ضخامت ۱۰ الی ۱۵ سانتیمتر زمان زیادی را می‌طلبد و احتیاج به آزمایشاتی از قبیل تراكم‌، تست اتربرگ و … دارد. بنابراین هر دو روش از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیستند.

در این گونه موارد استفاده از شفته آهكی كه قبلاً بصورت كامل شكفته شده و زیر نظر متخصص مجرب تهیه شده باشد‌، موجب تعدیل زمان اجرا و اقتصاد‌ی‌تر شدن پروژه می‌شود. باید توجه داشت در صورتی كه آهک‌ به طور كامل شكفته نشده باشد باعث ایجاد حرارت و گاهی انفجار و صدمه زدن به سازه‌های بتنی می‌شود.

1. کاربرد آهک معدن کاوان در کاغذ سازی:

از اکسید کلسیم در صنایع کاغذسازی برای بازیافت هیدروکسید سدیم از کربنات سدیم استفاده می شود.

1. کاربرد آهک معدن کاوان در تولید گچ:

مردمان پیش از تاریخ از گچ پایه آهکی برای ساخت سرپناه استفاده می کردند که برخی از سازه های آن زمان هنوز پس از 19 قرن پابرجاست.

1. کاربرد آهک معدن کاوان در صنایع شیمیایی و قدرت:

از اکسید کلسیم برای حذف دی اکسید گوگرد از اگزوز در فرایندی معروف به گوگرد زدایی گاز دودکش استفاده می شود.

نوعي مصرف براي اهك در يكي دو دهه قبل به وجود امد كه هم سرگرم كننده بود و هم خطرناك

به دليل واكنش سريع اهك با اب اهك را در بطري هاي پلاستيكي نوشابه مي ريختند و با مقداري اب گرم مخلوط ميكردند بعد از ده دقيقه گاز حاصله از واكنش اب و اهك بطري را فشرده و منفجر ميكرد (اخطار) اين كار را هرگز امتحان نكنيد.

1. کاربرد آهک معدن کاوان در صنايع فولاد:

تا پيش از سال 1960 آهك به عنوان كمك ذوب در فولاد سازي و همراه با ديگر مواد و به روش كوره روباز (Open Furnance) ، استفاده مي شده است. ميزان آهك مصرف شده براي تهيه يك تن فولاد حدود 13 كيلوگرم است. از سال 1960 به اين سو و با رواج روش كوره هاي بازي اكسيژني (BOF) Basic Oxygen Furnance ، فقط از آهك به عنوان كمك ذوب استفاده مي شود و ميزان آهك مصرفي به حدود 50 تا 100 كيلوگرم در تن افزايش يافته است. مقدار آهك مصرفي براي صنايع فولاد از حدود 4/1 ميليون تن در سال 1961 به 1/8 ميليون تن در سال 1979 افزايش يافته است .در امريكا بر آهك زنده حدود 10 تا 30 درصد اكسيد منيزيم زنده مي افزايند. گوگرد و فسفر از عناصر مزاحم شمرده مي شوند و به اين دليل است كه ميزان آنها در سنگ آهك بايد ناچيز باشد. نقش آهك علاوه بر كاهش دماي ذوب، به عنوان جداكننده و جمع كننده عناصر زايد و از جمله گوگرد،فسفر، آلومينيوم و سيليس و با افزايش آن به سرباره نيز اهميت دارد.

1. کاربرد آهک معدن کاوان در متالوژی:

براي ذوب كردن كانسنگ برخي از فلزات نظير مس از آهك استفاده مي كنند. آهك علاوه بر كاهش دماي ذوب موجب جذب گاز SO2 مي گردد. در فلوتاسيون مواد معدني از آهك به عنوان كنترل كننده PH محلول استفاده مي شود. در بيشتر روشهاي استخراج منيزيم از آب دريا، آهك نيز به كار مي رود. در تهيه آلومينيوم به روش باير، ميزان قابل توجهي آهك مصرف مي گردد. در استحصال طلا به روش سيانوراسيون نيز آهك را به كار مي برند.

1. کاربرد آهک معدن کاوان در مصارف بهداشتي -بهبود كيفيت آب آشاميدني :

بي كربنات موجود در آب با افزودن آهك راسب شده و موجب كاهش سختي آب مي گردد. براي استريل كردن آب به كمك آهك، نخست PH آب را براي مدتي از 3 تا 10 ساعت و در حدود 5/11 تثبيت مي كنند. سپس با وارد كردن گاز CO2 سطح PH آب را به ميزان استاندارد (5/7 = PH ) كاهش مي دهند. بخش اعظم آهك به صورت لجن ته نشست مي گردد. آهك همچنين موجب راسب شدن تركيبات فسفاته و نيتروژن مي گردد.

-كنترل PH پسابها و راسب كردن مواد زايد.

-خنثي كردن پسابهاي اسيدي كارخانه ها

-كنترل آلودگي هوا، در كارخانه هاي ذوب فلزات و نيز به عنوان جذب كننده گازهاي سمي نظير HCl , HF , SO2 و … از آهك استفاده مي كنند.

1. کاربرد آهک معدن کاوان در مصارف شيميايي

-•در تهيه كربنات و بي كربنات سديم به يك تن كربنات سديم در حدود 700 كيلوگرم آهك نياز است.

-•تهيه كاربيد كلسيم: مخلوط آهك و كك در كوره الكتريكي و دماي 3000 تا 3400 درجه سانتي گراد به كاربيد كلسيم تبديل مي شود. براي تهيه يك تن كاربيد كلسيم به حدود يك تن آهك احتياج است. از كاربيد كلسيم به منظور توليد گاز استيلن (C2H2) استفاده مي شود. هم اينك، گاز استيلن را از گاز اتيلن تهيه مي كنند و اين روش از كاربيد كلسيم مناسبتر است.

-•مواد شيميايي آلي:براي تهيه تركيبهاي اتيلن و پروپيلن، گليكولها، نمكهاي آلي كلسيم دار و همچنين تصفيه و تغليظ اسيد سيتريك و گلوگز، به آهك نياز است.

-•تهيه منيزيم از آب دريا، تهيه نمك طعام و حشره كشها و مواد رنگي

1. کاربرد آهک معدن کاوان در كاغذ سازي:

در صنعت كاغذ سازي به منظور تهيه پالپ سولفات، استفاده دوباره از كربنات سديم و تهيه هيپوكلريت كلسيم كه خاصيت سفيد كنندگي دارد از آهك استفاده مي كنند.

• کاربرد آهک معدن کاوان در داروسازي :

کربنات کلسيم در آب معمولي تقريبا نامحلول و در آبي که مقداري دي اکسيد کربن داشته و يا نمک هاي آمونيومي آن زياد باشد به آرامي حل مي شود. در الکل تقريبا نامحلول بوده و در اسيد استيک و اسيد کلريدريک و اسيد نيتريک مي جوشد.

کربنات کلسيم خاصيت آنتي اسيدي دارد و در نواقص کليوي و درمان استئوپروزيس به کار رفته و مکمل کلسيم است. کربنات کلسيم در بيماران مبتلا به هيپرفسفاتمي همراه با نقص کليوي توصيه مي شود زيرا با پيوستن به فسفات مانع جذب بيشتر فسفات از طريق معده و روده مي گردد .

کربنات کلسيم در داروهاي هومئوپاتي Homoepathic  نوعي دارو درماني  و در افزودني هاي خوراکي هم کاربرد دارد . به علاوه با توجه به دارا بودن خاصيت جذب سطحي ، در داروهاي ضداسهال نيز به کار مي رود .

کربنات کلسيم با اسيد معده به صورت کلريد کلسيم درآمده و گاز دي اکسيد کربن حاصل در برخي از بيماران ممکن است باعث نفخ معده شود. مقداري از کلسيم در لوله گوارشي جذب مي شود ولي در حدود 85 درصد آن مجددا بصورت نمک هاي کلسيم نظير کربنات کلسيم دفع مي گردد.

به طور معمول در هربار ، يک گرم کربنات کلسيم به عنوان آنتي اسيد خورده مي شود و غالباً همراه با آنتي اسيدهاي ديگر به ويژه آنتي اسيدهاي منيزيم دار تجويز مي شود.

از کلسيت براي تهيه کلريد کلسيم CaCl2 ، بروميد کلسيم CaBr2 ، يديد کلسيم CaI2 و اکسيد کلسيم CaO استفاده مي شود که هريک داراي مصارف متعددي در صنايع داروسازي حتي براي تهيه داروهاي دامپزشکي نيز کاربرد دارد .

از کلريد کلسيم CaCl2 دارويي تهيه مي کنند که در بدن توليد اسيد مي کند و در مواردي که يون کلسيم در بدن کم باشد ، براي تأمين سريع کمبود آن از کلريد کلسيم استفاده مي شود . از ترکيبات دارويي کلريد کلسيم در درمان عوارض حساسيت هايي مانند کهير ، تنگي نفس ، خارش و ساير التهابات ناشي از حساسيت استفاده مي گردد .

کلريد کلسيم باعث سرعت در انعقاد خون شده و براي جلوگيري از خونريزي هاي شديد استفاده مي شود . به علاوه اين ماده در درمان بي نظمي هاي ضربان قلب به عنوان مکمل به داروهاي مربوط به نارسايي هاي قلبي افزوده مي شود . از کلريد کلسيم براي درمان عوارض اسهال ، استفراغ و در عرق کردن مسلولين نيز استفاده مي گردد .

از بروميد کلسيم CaBr2 به عنوان ضد تشنج در درمان بيماري صرع استفاده مي شود . اين ماده در تسکين دردهاي معده نيز تأثير دارد.

از يديد کلسيم CaI2 براي تهيه پمادهاي ضدبيماري پوستي و ورم مفاصل مزمن استفاده مي شود .

اکسيد کلسيم CaO مصرف بسياري در تهيه آب آهک دارد که براي از بين بردن زگيل و دمل مورد استفاده قرار مي گيرد . آب آهک در مسموميت هاي ايجاد شده با اسيد سولفوريک و اسيد اگزاليک به عنوان ضد سم کاربرد دارد.

ترکيبات کلسيم فوق الذکر در تهيه داروهاي دامپزشکي نيز مصارف گسترده اي دارد.

کربنات کلسيم به صورت پودر ترکيبي کربنات کلسيم ، پودر ترکيبي کربنات منيزيم و قرص ترکيبي کربنات منيزيم است . همچنين سوسپانسيون آلومينا ، منيزيا و کربنات کلسيم ، قرص آلومينا ، منيزيا و کربنات کلسيم و قرص کربنات کلسيم از نمونه هاي ديگر فرآورده هاي دارويي کربنات کلسيم است.

1. استفاده از آهک معدن کاوان جهت تهیه قند از نی‌شكر:

در تهيه قند و شكر ، از آهك براي تصفيه و جداسازي تركيبات فسفاته و اسيدهاي آلي استفاده مي شود. در كارخانه هايي كه از چغندر استفاده مي كنند به ازاي هر تن شكر، 250 كيلوگرم آهك و در كارخانه هايي كه از نيشكر تغذيه مي شوند، براي تهيه هر تن شكر ، 2 تا 7 كيلوگرم آهك به كار مي گيرند.

1. استفاده از آهک معدن کاوان به عنوان پركننده: 

بيشترين كاربرد كربنات كلسيم خاكي و كربنات كلسيم ته‌نشيني (Precipitated) در كاغذ، پلاستيك و رنگسازي است. كاغذ از شبكة سلولزي تشكيل شده كه فيبرهاي آن با ذرات كاني دانه‌ريز پر مي‌شود، موادي پوششي براي افزايش كيفيت چاپ برروي كاغذ در كاغذسازي استفاده مي‌شوند كه كربنات كلسيم مي‌تواند50-5% آن را تشكيل دهند.

كربنات كلسيم مي‌تواند به عنوان رنگدانه و كاهندة نياز به پليمر عمل كند، لذا در ورقه‌ها، لوله‌ها و پنجره‌هاي PVC، 5 تا 35% از تركيب را به خود اختصاص مي‌دهد. در رنگسازي 35-10% از حجم را امولسيون‌هاي آبي يا حلال‌ها را مي‌تواند كربنات كلسيم شامل شود تا از مقدار TiO2 مصرفي بكاهد.

1. آهك معدن کاوان مورد استفاده در نسوز: 

به عنوان ملات، روكش داخل ساختمان و در شيشه سازي به عنوان كمك ذوب از آهك بهره مي گيرند. در ديرگدازهاي دولوميتي آهك نيز به كار مي رود. در تهيه سيمان نيز آهك، ماده اصلي و عمده را تشكيل مي دهد.

1. آهک معدن کاوان در صنعت شيشه: 

دو تركیب اصلی كه در ساختن شیشه اهمیت بیشتری دارند‌، عبارتند از آهک و كربنات دو سود و سیلیس و پتاس و اكسید سرب و سیلیس است.

• کاربرد آهک در کشاورزی:

براي كنترل PH آب از آهك استفاده مي كنند.

تثبیت بستر كانال و پایدار نمودن زمین بستر راه

جلوگیری از حمله ریشه درختان مختلف به لاینینگ كانال و تخریب آن

پر كردن درز و دوختن لایه‌های خاک‌

1. آهک معدن کاوان در صنايع نفت:

براي خنثي كردن تركيبات آلي سولفورها، بي اثر ساختن گاز SO2 و تهيه گريس مخصوص از آهك استفاده مي شود.

1. آهک معدن کاوان در چرم سازي: 

براي جدا كردن مو يا پشم از پوست حيوانات از آهك بهره مي گيرند.

1. آهک معدن کاوان در بیو دیزل:

در تولید سوخت زیستی بعنوان یک قلیا کاربرد دارد.

• آهک معدن کاوان در صنایع پتروشیمی:

ترکیبی از آهک و فنولفتالین در منابع ذخیره آب پتروشیمی ها برای تشخیص pH آب مورد استفاده قرار می گیرد.

1. ديگر مصارف آهک معدن کاوان:

-کربنات کلسيم عامل احيا در استخراج فلزاتي چون اورانيوم، زيركونيم ، توريوم و بريليم است.

-به عنوان اكسيژن زدا، سولفورزداDesulfurization يا كربني شدن Decarburization براي انواع آلياژهاي آهني و غير آهني استفاده مي گردد.

-به عنوان عامل آلياژي در توليد آلومينيوم، بريليم ، مس، سرب و آلياژهاي منيزيم استفاده مي شود.

-به عنوان عامل احيا براي بريليم

-آب زدايي(Dehydrating) انواع روغن ها و نفت

-لوله ها و استوانه هاي خلاء

-كلسيم يك جزء سازنده لازم صدف ها، استخوانها، دندانها و ساختارهاي گياهي است.