سنگ تالک را بیشتر بشناسیم ، معدن تالک و سنگ تالک سبز افغانستان

تالک يا سنگ صابون در قديم توسط سرخ پوستان در جزاير سانتاکاتالينا در امريکا به منظور مصارف زينتي و ظروف مورد استفاده قرار مي‌گرفته است. اين ماده در اواسط سال هاي 1800 به وسيله مهاجرين سفيدپوست در صنايع ساختماني،سنگ هاي زينتي و روکش کوره ها مورد استفاده قرار مي گرفت.

اکتشاف و استخراج کانسارهاي تالک درايران قدمت چنداني ندارد و به سال 1345 شمسي بر مي گردد.
نخستين معدن تالكي كه شناسايي شده و براي آن گواهي كشف صادر گرديده، معدن تالك ده موسي مي‌باشد. متعاقب آن اكتشافات ديگري در زمينه شناسايي تالك و بهده‌برداري از آنها صورت گرفت. ولي باوجود اين تا پيش از سال 1364 بررسي زمين شناسي واكتشافي منظمي بر روي هيچ يك از معادن تالك كشور صورت نگرفت. در واقع به محض اكتشاف ذخيره قابل قبول، پس از دريافت گواهينامه كشف، عمليات اكتشافي تعطيل شده و شروع به بهره‌برداري واستخراج به صورت غير اصولي مي‌نمودند. بنابراين ارقام ذخيره چنين معادني نمي‌تواند ذخيرة قطعي يا احتمالي واقعي آن معادن را نشان دهد. از طرف ديگر وجود عناصر زيانبخش و ناخالص بودن درخور توجه تالك استخراجي و همچنين نبودن امكانات كانه آرايي و عرضه تالك مناسب با نياز صنايع مصرف كننده، سبب شده كه بهره‌برداري درتعدادي از اين معادن در مقياس كوچك و با وسايل و روشهاي ابتدايي انجام و در شمار ديگري از آنها به توقف كشيده شود. تالك يك كاني سيليكات منيزيم آبدار تالك كمتر در طبيعت بصورت خالص يافت مي‌شود و غالباً داراي ناخالصي هاي آهن، A1₂O₃، CaO،كربن، كوارتز و اكسيد منگنز مي‌باشدو به دليل خصوصيات منحصر به فرد فيزيكي و شيميايي كاربرد بسيار زيادي در صنايع مختلف نظير سراميك سازي، كاغذسازي، لاستيك سازي، پلاستيك سازي، لوازم آرايشي، بهداشتي و دارويي، ديرگدازها، مواد پوشاننده سقف ها و ديگر صنايع دارد.

تالك از نظر نحوه تشكيل يك كاني ثانويه است كه از دگرساني سنگهاي اولترامافيك و يا دگرگوني سنگهاي رسوبي غني از منيزيم نظير دولوميتها، مارنها. آهكهاي دولوميتي وشيل هاي غني از منيزيم حاصل مي‌شود. تالكي كه در صنعت بكار مي‌رود از نظر كاني شناسي علاوه بر كاني تالك، شامل طيف وسيعي از كانيها مي‌شود نظير: پيروفيليت، سرپانتين، آنتوفيليت، كلريت، ترموليت و آكتينوليت، از طرف ديگر خود كاني تالك به توجه به تركيب كاني شناسي، شكل ظاهري، درجه خلوص و كاربرد آن در صنعت، انواع متفاوتي دارد مانند: استئاتيت، سنگ صابون، پات استون، رنسلائريت، گچ خياطي، لاوا، تالك مخلوط، تالك رشته‌اي و تالك نرم – ورقه‌اي.

زمین شناسی تالک

Chidesterچيستر(1964)  سه نوع اصلي از ذخاير تالك را به شرح زير شناسايي نموده است:

• ذخاير وابسته به سنگهاي رسوبي
• ذخاير وابسته به سنگهاي اولترامافيك
• ذخاير وابسته به سنگهاي مافيك

ذخاير وابسته به سنگهاي مافيك كه مقدار كاني تالك موجود در آنها نسبتاً پايين است احتمالاٌ در نتيجه تجزيه گرمابي سنگهاي گابرويي تشكيل شده اند ولي از آن جا كه اين گروه ذخاير، منبعي براي استخراج تالك محسوب نمي شوند، چندان مورد توجه قرار نمي گيرند. ليكن دو نوع اول به عنوان منابع توليد تالك داراي اهميت مي باشند.
تالك در سنگهاي اولترامافيك بصورت عدسي شكل درطول گسل ها و زون هاي خرد شده بوجود مي‌آيد. تالك‌هاي حاصل از سنگهاي اولترامافيك معمولاً در بردارنده كاني هاي ميانجي چون سرپانتين هستند به عبارت ديگر تالك‌هاي با خلوص بيشتر، از سنگهاي كربنات منيزيم رسوبي مشتق مي‌شوند حال آنكه تالك‌هاي ناخالص‌تر از سنگهاي آذرين اولترامافيك نتيجه شده‌اند.

ساده ترين روش براي تشكيل ذخاير تالك خالص يا نسبتاً خالص طي واكنش زير كه توسط Winkler در سال 1974 ارائه شده نمايش داده مي شود.

كانسارهاي تالك ضمن داشتن تفاوت هايي با يكديگر، از نظر زمين شناسي شباهت هايي نيز با هم دارند. به طور خلاصه اين شباهتهايي نيز با هم دارند. به طور خلاصه اين شباهت ها اين طور عنوان شده اند كه :

• تالك يك كاني ثانويه است كه به طور مستقيم يا غير مستقيم از سنگهاي اوليه به وجود آمده است.
• ذخايري كه از نظر اقتصادي از اهميت بيشتري برخوردارند،تحت تأثير شرايط دگرگوني ناحيه اي خفيف تشكيل شده اند.
• شكل و حالت تالك تشكيل شده تابع شكل مواد اوليه آن است.
• سن اكثر اين كانسارها، پركامبرين است.

دليل اين موضوع كه چرا تقريباً بيشتر كانسارهاي تالك هم از نظر موقعيت و هم از نظر زماني به پركامبرين وابسته اند، هنوز به طور كامل مشخص نشده است. اين مسئله در مورد سنگهاي اولترامافيك شايد ساده تر باشد چون در واقع فراواني كانسارهاي تالك در پركامبرين بيشتر از سيستم هاي زمين شناسي جوانتر است. ليكن در مورد سنگهاي دولوميتي اين موضوع قدري مشكل مي نمايد چون دولوميت ها بيشتر در كامبرين و سيستم هاي جوانتر وجود دارند. اين امر شايد به اين دليل باشد كه شرايط مكرر متامورفيسم ديناميكي در ژرفاهاي زياد نهفتگي تنها در خلال پركامبرين به وجود آمده باشد ولي احتمالاً در موارد ديگري كه نهفتگي در ژرفاها بوده ولي شرايط متامورفيسم ديناميكي مسلماً وجود نداشته به اثبات نرسيده است. به طور كلي از نظر ژنز يا شيوه پيدايش، ذخاير و آثار تالك در سه گروه قرار مي گيرند:

• ذخاير تيپ دولوميتي:

ذخايري كه از تالكيتيزاسيون دولوميت ها يا آهكهاي دولوميتي بر اثر پديده متاسوماتيزم و در جريان متامورفيسم و اغلب در امتداد شكستگي هاي سنگ ميزبان تشكيل شده اند. كاني عمده همراه اين تيپ ذخاير تالك، دولوميت است. به اين دليل اين دسته را از ذخاير ” تيپ دولوميتي” مي نامند. بهترين ذخاير تالك از نظر درجه خلوص، در اين تيپ ديده مي‌شوند. اين نوع ذخاير معمولا داراي خصوصيات رگه‌اي هستند.

نمونه بارز تالك هاي تيپ دولوميتي در ايران معدن تالك مسعود آباد واقع در 18 كيلومتري شمال غرب شهرستان ازنا است. در اين تيپ ذخاير، محلول هاي داراي اكسيدسيليسيم، در روند دگرگوني و در امتداد شكستگي هاي سنگ ميزبان جريان يافته باعث تالكيتيزاسيون دولوميت ها مي شوند. چگونگي تشكيل اين تيپ تقريباً مشابه رابطه ارائه شده توسط Winkler در سال 1974 است.

• ذخاير تيپ كلريتي يا تالك شيستي:

به ذخايري گفته مي‌شود كه بصورت تالك – كلريت شيست، براثر دگرگوني ناحيه‌اي در يك سيستم بسته سنگي اوليه و غني از منيزيم تشكيل مي‌گردند. به اين تيپ به ذخاير تالك، ذخاير “تيپ كلريتي” يا تالك شيست گفته اند. در اين تيپ ذخاير نيز رابطه ارائه شده توسط Winkler در مورد طرز تشكيل تالك قابل تعميم است. با اين تفاوت كه واكنش انجام شده بين سيليس، آب و دولوميت در يك سيستم بسته بر اثر افزايش دماي محيط يعني دگرگوني و در يك لايه از سنگ نخستين با ترکيب شيميايي مناسب انجام مي گيرد. به عبارت ديگر يك لايه از سنگ آهك دولوميتي ناخالص (براي مثال ماسه سنگ دولوميتي رس دار) كلاً بر اثر دگرگوني و بدون تبادل يوني (متاسوماتيزم) يا بدون تغيير تركيب شيميايي، تغيير كاني شناختي پيدا كرده و تبديل به تالك شده است.

ويژگيهاي اين نوع ذخاير اين است كه عمده كاني همراه تالك، كلريت مي‌باشد و ذخاير تالك بصورت عدسي يا لايه‌اي هستند كه غالبا بصورت هم شيب با سري سنگهاي دربرگيرنده ديده مي‌شوند.به طور كلي ذخايري كه از نظر اقتصادي با ارزشند، تحت تأثير شرايط دگرگوني ناحيه‌اي با درجه خفيف تشكيل شده‌اند. وجود رس به صورت ناخالص در سنگ نخستين باعث تشكيل كلريت به صورت كاني پاراژنز تالك نيز شده است، به همين دليل ويژگي اين تيپ ذخاير تالك كه به صورت عدسي يا لايه ديده مي شوند، هم شيبي آنها با سري سنگهاي دربرگيرنده و وجود كلريت به عنوان عمده كاني همراه اين تيپ ذخاير است. گرچه بر اثر متامورفيسم پديده هايي مانند آماس، باريك شدگي و ريز چين خوردگي ( Microfolding) باعث شده كه در بعضي نقاط هم شيبي اين ذخاير با سنگ در برگيرنده بخوبي آشكار نباشد.
3-ذخاير تيپ سرپانتيني

ذخاير وابسته به سنگ هاي هارزبورژيتي سرپانتينيزه كه ذخاير ” تيپ سرپانتيني” ناميده مي شوند. بعد از سرپانتينيزاسيون سنگ هاي هارزبوژيتي، ماده معدني تالك تحت تأثير متامورفيسم خفيف و با نفوذ محلول هاي داراي CO₂ و SiO₂، در بين شكاف هاي سنگ ميزبان تشكيل مي گردد.

اين تيپ ذخاير تالك بدليل پايين بودن ذخيره و اشكالات استخراجي بواسطه نياز به سنگ جوري هاي ظريف و باطله برداري زياد از نظر اقتصادي داراي اهميت كمتري هستند و اگرچه ذخايري از اين گروه در استانهاي خراسان، زنجان، سيستان و بلوچستان و هرمزگان شناسايي شده است اما تاكنون در ايران بهره برداري در خور توجهي از اين دسته ذخاير نشده است.

فرمول شيوه تشكيل تالك در اين مورد به شرح زير است:

نواحي حاوي تالک در ايران عمدتاً در ارتباط با مناطقي هستند که از سنگهاي اولترامافيك و يا سنگهاي دگرگوني غني از منيزيم تشکيل شده است. مهمترين ذخاير تالک ايران در نواحي افيوليتي مانند نواحي جندق انارک، تفتان، خوي و حوالي ميناب و همچنين مناطق واقع در محدوده زون سنندج- سيرجان واقع شده است.

مشخصات عمومي و كلی تالک

كاني تالک داراي تركيبات شيميايي سيليكات منيزيم آبدار به فرمول MgO.4SiO_2.H_₂ O₃  مي‌باشد که در سيستم منوكلينيك متبلور شده است. اين كاني كمتر در طبيعت بصورت خالص يافت شده و به طور كلي در سنگهاي دگرگوني وجود دارد و در رده سيليكات هاي ورقه اي قرار مي‌گيرد.

تركيب خالص اين كاني داراي 36/63 درصد سيليس و 98/31 درصد اكسيد منيزيم و 75/4 درصد آب مي‌باشد. رنگ آن معمولاً سفيد، سفيد نقره اي، سبز كمرنگ، خاكستري متمايل به سبز و سبز تيره مي‌باشد( بسته به نوع ناخالصي ودرجه خلوص آن). رنگ تالك درحالت كلوخه ممكن است خاكستري يا سبز باشد ولي به حالت پودري و خالص داراي رنگ سفيد درخشان مي‌باشد.

تالك داراي جلاي مرواريدي نيمه شفاف و لمس چرب دارد. وزن مخصوص نوع خالص آن بين 7/2 تا 8/2 متغير است. در صورت خالص بودن، تالك داراي سختي يك مي‌باشد ( نرمترين كاني در جدول موهس كه با ناخن خط برمي‌دارد).

از لحاظ شكل ظاهري تالك بندرت داراي بلورهاي مسطح مي‌باشد. اغلب توده‌اي با ساختمان داخلي ورقه‌اي، همچنين توده‌اي دانه‌اي، فشرده و مخفي بلورين (كريپتوكريستالين) است. كليواژ تالك كامل است. يعني باعث صفحات نازك قابل انحناء ولي بدون خاصيت ارتجاعي مي‌گردد.

تالكي كه در صنعت بكار مي‌رود از نظر كاني شناسي، فزون بر خود كاني تالك، طيف وسيعي از كانيها را شامل مي‌شود كه بهترين آنها عبارتند از:

تالك مورد استفاده در صنعت علاوه بر خود تالك طيف وسيعي از كاني ها را شامل مي‌گردد كه مهمترين آنها پيروفيليت، سرپانتين، آنتوفيليت، ترموليت و آكتينوليت مي‌باشند. اين كانيها در طبيعت معمولاً با تالك همراه هستند.

تالك يك كاني خنثي، غيرساينده و نرم است كه به راحتي پودر مي‌شود و به عنوان پركننده در رنگ، پلاستيك، كاغذ، لاستيك، چسب، داروسازي و گچ بكار مي‌رود.

خصوصیات فیزیکی تالک به صورت تکمیلی

در برخی کاربردها، خواص فیزیکی تالک مد نظر است و طبیعت شیمیایی آن، نقش اندکی بازی می کند. معیار مهم استفاده از تالک در کاربردهای صنعتی، به صورت زیر می باشد:

ساختار کریستالی: کریستال تالک ممکن است به صورت فیبری شکل یا صفحه ای باشد. وقتی این ماده سایش می یابد، کریستال های تالک به حالت صفحه ای یا فلسی شکل و یا فیبری، تبدیل می شود. این مسئله، به ساختار این ماده وابسته می باشد.

سختی و نرمی سطحی: تالک نرم ترین ماده ی معدنی شناخته شده می باشد و سختی آن در مقیاس موهس، برابر با 1 می باشد. نرمی آن به حدی است که موجب شده است این ماده حالت لیز یا صابونی داشته باشد. سنگ صابونی، به دلیل وجود ناخالصی، تا حدی سخت تر از تالک خالص است. از این رو، استفاده از سنگ صابون، در بیشتر کاربردها، ترجیح داده می شود.

رنگ و ویژگی های نوری: تالک در حالت خالص، دارای رنگ سفید تا سفید مایل به نقره ای می باشد. این ماده دارای درخشش مرواریدگونه ای است و ضریب شکست آن بین 1.54 تا 1.59 است و در برابر تابش فرابنفش نیز مقاوم است.

دانسیته: به دلیل نرمی، این ماده دارای دانسیته ی نسبتاً بالایی است و دانسیته ی بالک آن، برابر با 2.4 تن بر متر مکعب است. این مقدار سه برابر دانسیته ی بالک گرانیت است.

خواص مکانیکی: صفحات نازک از این ماده، حاوی کریستال های تالک است. این صفحات، اگر چه انعطاف پذیر می باشند ولی، الاستیسیته ی محدودی دارند. در نتیجه، تالک دارای استحکام مکانیکی بالایی است و به همین دلیل، ساختار این ماده دارای پایداری خوبی است.

خواص الکتریکی: این ماده رسانای ضعیف الکتریسیته است و دارای استحکام دی الکتریک بالایی است.
عدم پلاستیسیته: این ماده یک ماده ی جاذب رطوبت است و از این رو، در زمان مخلوط شدن با آب، توده ای پلاستیک، ایجاد نمی کند. طبیعت این ماده، به دلیل سطح لغزنده ی آن می باشد.

خواص شیمیایی: از لحاظ شیمیایی، تالک یک ماده ی خنثی (از لحاظ اسیدی یا بازی بودن) است و ترکیب شیمیایی ان MgO.4SiO_2.H_₂ O₃  می باشد. این ماده حاوی 63.5 % سیلیس، 31.7 % اکسید منیزیم و 4.8 % آب است.

جذب روغن: تالک آسیاب شده، دارای جذب روغن بالایی است و این ماده می تواند تا میزان 35 % روغن به خود جذب، کند. این قابلیت به کشش سطحی، شکل ذرات، سطح ویژه و توزیع اندازه ی ذرات این ماده، وابسته می باشد. کشش سطحی بالاتر، بدین معناست که ذرات تمایل دارند تا به همدیگر نزدیک شوند و از این رو، فضای کمتری را اشغال می کنند. در این حالت، جذب روغن ماده، پایین تر می باشد. در حالی که کشش بین سطحی در تمام انواع تالک، مشابه است، در واقع این جذب روغن به سه فاکتور گفته شده در بالا، وابسته است. مساحت سطح کل مربوط به ذرات تالک، در مورد ذرات صفحه ای بزرگتر از ذرات فیبری است. از این رو، سطح ویژه و کشش سطحی در مورد صفحات نیز بیشتر از الیاف است. همچنین به دلیل اینکه اندازه ی ذرات یکنواخت تر، به معنای فضای تخلخل بزرگتر است، قابلیت جذب روغن در ذرات دارای این ویژگی، بالاتر است. در کل، ذرات تالک فیبری شکل و نوع آزبستی تالک، دارای بالاترین جذب روغن می باشد.

خواص گرمایی: از آنجایی که در تالک، هم فلز و هم آب، وجود دارد، از این رو، خواص گرمایی این ماده، می تواند مورد توجه باشد. مشابه فلزات این ماده سریعاً گرم می شود و سپس، مانند آب، حرارت برای مدت طولانی در آن، باقی می ماند. این رفتار غیر نرمال، به دلیل وجود گرمای ویژه ی بالا و رسانایی گرمایی ضعیف، در این ماده، ایجاد می شود. گرمای ویژه ی بالا، به معنای این است که برای یک افزایش دما، یک توده ی تالک، می تواند مقادیر بالایی از گرما را جذب کند در حالی که رسانایی گرمایی ضعیف، بدین معناست که جذب حرارت در این ماده آهسته نیست و به سرعت انجام می شود. رسانایی گرمایی حتی در زمانی که تالک، آتش می گیرد، کاهش بیشتری پیدا می کند.

خواص آتش گیری: تالک می تواند تا دمای 1300 درجه ی سانتیگراد، در برابر حرارت، مقاومت کند. در این دما، مولکول های به طور کامل از داخل ساختار این ماده خارج می شود و بخشی از سیلیس موجود در ساختار، به صورت سیلیس آزاد در می آید. این مسئله موجب می شود تا تالک، به کلینوانستئاتیت (clinoenstatite) تبدیل شود. این ماده سخت است و یک ماده ی زود ذوب است. در دمای 1557 درجه، این ماده به فورستریت و سیلیس، تبدیل می شود. این ماده دارای مقاومت الکتریکی، استحکام کششی، استحکام فشاری و استحکام ضربه ی بالا می باشد. میزان آب پایین، موجب می شود تا میزان شرینکیج تالک در حین حرارت دیدن، اندک باشد.

کاربردهای گسترده تالک معدن کاوان

تالک معدن کاوان در کشاورزی:

مصرف تالك در تهيه مواد شيميايي از ديگر كاربردهاي تالك است كه در بخش كشاورزي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين كاني بويژه به علت بي‌اثر بودن از نظر شيميايي و سازگاري با مواد سمي مختلف بسيار مفيد مي‌باشد. اين كاني موجب تسهيل خواص فيزيكي و پاكندگي معرف‌ها گشته و اثرات آنها را افزايش مي‌دهد. در مصارف كشاورزي كاني تالك بعنوان پركننده مواد معدني به منظور دفع ناقلين ميكروب و رقيق كننده مواد در حشره‌ كش، از بين برنده علف‌ها و قارچ مورد استفاده قرار مي‌گيرد. تالك مصرفي به صورت دانه ريز و پودرهاي قابل خيس شدن در كشاورزي مصرف مي شود. همچنين به مقدار بسيار كمي تالك بعنوان رقيق كننده در توليد كود بكار برده مي‌شود و موجب پراكندگي مواد در خاك مي‌شود.
صنايع سراميك و کاشي سازي، رنگ سازي، كاغذ سازي، لاستيك و پلاستيك، بهداشتي و داروئي، آرايشي، روکش آسفالت جاده ها، پوشاننده سقف ها، تهيه مدادهاي رنگي و شمعي، تهيه واکس، کشاورزي، تهيه مواد غبار زا، حشره کش ها،

تالک معدن کاوان در صنایع ديرگداز و نسوز:

در اروپا و ژاپن تالک به عنوان يک ماده اوليه بسيار مهم براي افزايش کدري Opacity، صنايع سراميک و خواص چاپ در صنعت کاغذ سازي است. در آمريکا از تالک براي کنترل کردن Pitch ماده اي لزج با رنگ سياه که از پس مانده هاي تقطير زغال سنگ، زغال چوب، روغن استخوان و… به دست مي آيد و ساير ناخالصي هايOleo resinous  حاملي براي لاک الکل و رنگ هايي که شامل روغن هاي خشک کننده و رزين ها هستند ) در پالپ و فرآيند توليد کاغذ استفاده مي شود.
خواص مهم در كاربرد اين صنايع بيشتر شامل نرمي، رواني، رنگ، جلا، قابليت لغزش، رطوبت در تركيب، جذب روغن، بي اثر بودن از نظر شيميايي و نيز رسانايي گرمايي و الكتريكي كم مي باشد. به احتمال بسيار زياد در آينده تغييرات صنعتي باعث جايگزيني قطعات سبك پلاستيكي با قطعات فلزي سنگين در ماشين آلات به منظور صرف جويي در مصرف انرژي خواهد شد. كاربرد تالك نه تنها به عنوان يك پركننده مقرون به صرفه باعث افزايش و بهبود خواص مطلوب در پلاستيك مي شود، بلكه به عنوان يك عامل تقويت كننده نيز باعث ايجاد تحكيم و مقاومت در تركيبات حاصله مي گردد. تالك مورد استفاده در صنايع، مسائل عمده اي در ارتباط با پنبه نسوز (Asbestos) دارد. ترموليت يك كاني در كانه هاي تالك است كه وجود آن در تعدادي از كاربردهاي صنعتي تالك بسيار مطلوب مي باشد. براي مثال وجود اين كاني همراه با تالك به مقدار زيادي سبب بهبود ويژگي هاي سراميك هاي حاصل از اين تركيبات مي شود. اين واقعيت كه ترموليت طبيعتاً بصورت الياف و بنابراين شبيه آزبست است خاستگاه تمام مسائل مي باشد و اين امر كه هيچ عامل مشخصه و وجه تمايزي بين كاني هاي توده اي- اليافي وجود ندارد، سبب نتيجه گيري غلط در يكي دانستن تالك با ترموليت و آزبست شده است. اين موضوع در حال حاضر با توجه به اين كه وسائل و تجهيزات ايمني موثر در حفاظت كارگران در برابر ذرات چسبنده در دسترس است چندان خودنمايي نمي كند ولي قابل پيش بيني است كه با افزايش نقاط بازيابي و آرايش ذخاير كم عيار نمودهاي آن بيشتر جلب توجه نمايد. فراواني تالك اگر چه به اندازه ديگر رس ها نيست ولي در بسياري از نقاط جهان يافت مي شود.

ظرفيت بالاي جذب روغن و گريس آن سبب شده تا از آن در پر كردن بيتومن، غذا، ماده ضد كيك شدن، كود، پيش‌ماده، حمل‌كننده حشره‌كش، پركننده و پوشاننده كاغذ بكار مي‌رود. حالت ورقه‌اي آن نيز سبب مقاومت ساختاري، كدري، مقاومت در برابر هوازدگي و خوردگي و ويسكوزيته آن مي‌شود.

کاغذ تالک ، تالک معدن کاوان كاغذ سازی:

يكي از موارد استفاده تالك در صنعت ( 42 % تالک) كه در سالهاي اخير رشد سريع يافته، استفاده از تالك در پوشش و پركردن كاغذ است. اين كاني مانند دي‌اكسيد تيتانيوم به عنوان پركننده در صنايع كاغذ سازي مصرف مي‌شود ولي از اين جهت كه موجب افزايش استحكام كاغذ مي‌گردد، امتياز بيشتري دارد. همچنين سبب تثبيت جلاء و درخشندگي مي‌شود.

خواص مهم تالك در صنايع كاغذ سازي عبارتند از:

• در واكنش شيميايي حالت خنثي دارد.
• كاهش مصرف دي‌اكسيد تيتانيوم
• قابليت جذب مركب به اندازه مناسب در كاغذ
• عاري بودن از شن و سنگريزه، مواد آلي، باكتري و ميكروب‌زا
• -ايجاد شفافيت (كدري يا روشني) دركاغذ (مقدار تالك مصرفي ميزان شفافيت را تعيين مي‌‌كند).
• حفظ رشته‌هاي كاغذ تا ميزان صد درصد
• قدرت پودر شدن به اندازه‌هاي دلخواه تالك
• داشتن قابليت انتشار در آب
• قابليت پراكندگي پوشش دهنده كاغذهاي مرغوب و اعلاء

از تالک معدن کاوان در 3 مرحله از ساخت کاغذ مي توان استفاده نمود :

الف – پركننده‌هاي كاغذ

بخش اعظم تالک معدن کاوان در صنايع کاغذ سازي به عنوان ماده پرکننده استفاده مي شود.

مزاياي استفاده از تالک معدن کاوان به جاي کائولن به عنوان ماده پرکننده عبارتند از :بهبود حالت نرمي، تخلخل، ماتي، سايش و انديس زردي.

كاغذ از شبكه سلولزي تشكيل شده كه حفرات آن با ذرات كاني مانند تالك پرمي‌شوند تا استحكام، صافي و درخشندگي آن حفظ و تقويت گردد و همچنين خاصيت چاپ پذيري آن افزايش يابد.
كاغذ مركب از بافت‌‌‌‌‌هاي سلولزي رشته‌اي تشكيل شده كه به دليل سطح ناهموار و ساختمان شفاف آن براي مقاصد چاپ و نوشتن نامناسب است. به همين جهت استفاده از تالك استفاده شده كه موجب بهتر شدن همواري سطح و پذيرش مركب چاپ مي‌گردد. استفاده از تالك همچنين موجب كاهش مصرف خميرگران كاغذ مي‌شود.
مقدار پركننده‌اي كه به كاغذ افزوده مي‌شود بستگي به نوع كاغذ دارد بطور مثال كاغذهاي لفاف و بسته‌بندي اصولا داراي پركننده نيستند. كاغذ روزنامه تا ميز و مقوا تا 10 درصد امكان داشتن پركننده را دارند. مصرف پركننده در مقوا منحصر به مقواي آستري سفيد و مقواي روكش‌دار مي‌باشد. بزرگترين بازار پركننده‌ها در كاغذ چاپ و تحرير است كه تا 30 درصد را شامل مي‌شود.

پركنندة كاغذ بايد سفيد، نرم، غيرسايشي و فاقد ناخالصي‌هايي نظير شن باشد. تالك كائولن، كربنات كلسيم متداولترين پركننده‌هاي كاغذ هستند و باريت، سيليكات كلسيم، سولفات كلسيم، دياتوميت، آزبست از پركننده‌ هايي هستند كه كمتر رواج دارند. جدول 10 چهار خاصيت مهم تالك (انكسار نور، درخشندگي، اندازه و وزن مخصوص) و 10 پركنندة ديگر كاغذ را با هم مقايسه مي كند. همان طور كه ملاحظه مي‌شود تالك چندين مزيت بر ديگر پركننده‌هاي كاغذ دارد كه در سالهاي اخير مصرف تالك را در اين صنعت افزون‌تر نموده است. از اهم مزيت‌هاي اين كاني، سختي كم آن است كه كم ساينده‌ترين پركننده‌ها مي‌باشد.

تالك پركنندة كاغذ بايد مشخصات زير را داشته باشد:

• تالك پركنندة كاغذ بايستي بيش از 2 تا 5 درصد كربنات كلسيم يا كاني‌هاي مشابه كه قابليت انجام واكنش با آلومينيوم استفاده شده در تركيب كاغذ را دارند، دربر داشته باشد.
• بايد ابعاد ذرات از 5 ميكرون تا كمتر از 5/0 ميكرون باشد.
• بايد عدد سايندگي بين 2 تا 6 باشد

ب – پوشش (روکش) كاغذ

از تالک معدن کاوان به دليل شکل صفحه اي و شفافيت بسيار خوب به عنوان روکش کاغذ استفاده مي شود. استفاده از تالک معدن کاوان به عنوان روکش موجب ويژگيهايي در کاغذ مي شود که عبارتند از : گلاسه، نرمي، کاهش اصطکاک و افزايش کيفيت چاپ.

استفاده از تالک معدن کاوان و يا کائولن به عنوان روکش بستگي به قيمت اين دو نوع ماده معدني دارد.خاصيت منحصر به ‌فرد تالك به عنوان كاني چرب به دليل حضور آب و مساحت رويه بالاي آن است .كاغذ اغلب براي اهداف چاپ نامناسب است مگر اينكه پوشش شده باشد، تا شروع دهه 1980 عمدتا از دي‌اكسيد تيتانيوم بعنوان پوشش كاغذ استفاده مي‌شد، استفاده از تالك به جاي دي‌اكسيد تيتانيوم در پوشش كاغذ سبب كاهش وزن مي‌شود. اين عامل به تنهايي عامل اصلي افزايش مصرف تالك در صنعت كاغذ نمي‌باشد، بلكه ارزان بودن تالك در مقايسه با دي‌اكسيد تيتانيوم از عمل مهم مصرف تالك در اين صنعت مي‌باشد. كائولن و كربنات كلسيم معدن کاوان در حال حاضر به مقدار بسيار زيادي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. گرچه دي‌اكسيد تيتانيوم در ماتي و درخشنگي پوشش كاغذ كمك زيادي مي‌كند ولي گرانتر تمام مي‌شود. با اين حال در كاغذهاي موم اندود مورد استفاده قرار مي‌گيرد زيرا ماتي اين ماده نسبت به ساير مواد بيشتر است.
ج – كنترل پيچ (Pitch)

ويژگي مهم و ممتاز مواد چرب در حضور آب باعث شده كه تالك به مقدار زيادي در كنترل استحكام كاغذ مؤثر باشد. حضور پيچ و ديگر تركيبات الئورزينووس در خمير كاغذ اگر تحت كنترل نباشد ممكن است باعث ايجاد مشكلات مهمي در توليد شود. تالك موجب جذب پيچ شده و عامل مؤثري در جلوگيري از انباشتگي روي غلطك، سيم و ساير قسمت‌هاي تجهيزات و ماشين‌ آلات توليد كاغذ براي حل مشكلات درجه پيچ از يكي از دو روش پراكنده سازي يا اتصاق و انقباض از طريق افزودن يك ماده معدني نظير تالك استفاده شود. در روش اتصاق و انقباض درمرحله ابتدايي عمل خميرگيري كاغذ ماده معدني (تالك) افزوده شده كه موجب انقباض پيچ شده و اين امر باعث مي‌گردد پيچ توانايي خود در پيوستن (اتصال) با ديگر ذرات را از دست بدهد.

تالک معدن کاوان در پلاستيك سازی:

در پلاستيک سازي به دليل شکل، اندازه، مقاومت حرارتي و شکل پذيري تالک معدن کاوان از آن به عنوان ماده پرکننده استفاده مي شود. تالك به منظور افزايش مقاومت مکانيکي و بالا بردن کيفيت سطح ( کاهش خراشيدگي )، به پلي پروپيلن (PP)  افزوده مي شود و مقاومت خزشي و گرمايي آن را بالا مي‌برد. همچنين رئولوژي ذوب آن را تقويت كرده و انقباض قالب و زمان چرخه قالب را كاهش مي‌دهد، كه از اين خاصيت در ساخت پلي‌پروپيلن و پلي‌اتيلن استفاده مي‌شود (خانه‌سازي، مبلمان پلاستيكي، قطعات اتومبيل مانند داشبورد، سپر، مخزن سوخت، بومپر). از تالک معدن کاوان در ساخت پلاستيک هاي مخصوص با عنوان پلاستيک هاي حرارتي مهندسي (ETP) استفاده مي شود. کاربرد ديگر تالک معدن کاوان در پلاستيک به منظور جلوگيري از گرفتگي و چسبندگي در پلاستيک است.

مصرف تالك در دهه اخير در صنايع پلاستيك سازي رشد سريعي پيدا نموده است. تالك در پلاستيك يك ماده پركننده مهم بشمار مي‌رود. در شراطي كه انواع ورقه‌اي تالك مورد استفاده قرار مي‌گيرد، اثر چربي و لغزندگي قابل توجهي در قسمت‌هاي مختلف ماشين آلات قالب ريزي ايجاد مي‌شود. همچنين مصرف تالك سبب كاهش هزينه توليد فرآورده‌هاي پلاستيكي مي‌گردد. در تركيبات پلي اولفين‌ها، مصرف تالك بعنوان پركننده از 1 تا 50 درصد وزني مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مزاياي مصرف تالك در پلاستيك‌ها بشرح زير است:

• بهبود خواص پايداري شيميايي و حرارتي پلاستيك
• بهبود خواص چسبندگي پلاستيك
• افزايش پايداري فيزيكي پلاستيك
• افزايش سختي پلاستيك
• افزايش قابليت انبساط و دماي خمش پلاستيك
• كاهش قابليت خزش در قسمت‌هاي ذوب شده
• افزايش هدايت حرارتي والكتريكي
• افزايش قابليت پرداخت
• افزايش سيكل‌هاي قالب ريزي
• كنترل جريان گداخته

تالك‌هاي مصرفي در پلاستيك‌ها بسيار ريزدانه و نيز ورقه‌اي بسيار نازك مورد استفاده قرار مي‌گيرند و بهمين جهت برخلاف ديگر پركننده‌ها تالك پركننده تقويتي است. اين نوع تالك هم هزينه تركيب را كاهش مي‌دهد و هم صمغ را با حداقل افت در خواص فيزيكي توسعه مي‌دهد. در پلاستيك‌ها پركننده‌هاي زيادي مصرف مي‌گردد.

پليمرهاي پرشده با تالك در مقايسه با پليمرهايي كه با پركننده‌هاي ديگري مانند كربنات كلسيم پر شده‌اند نشان دهنده سختي و مقاومت قابل ملاحظه‌اي در مقابل خزش در دماي معمولي و دماهاي بالاتر مي‌باشند. جدول شماره 20 وزن مخصوص تعدادي از صمغ‌ها و پركننده‌هاي مهم در پلاستيك‌ها را نشان مي‌دهد. همانطور كه ملاحظه مي‌گردد وزن مخصوص تالك مشابه ميكا و كربنات كلسيم است ولي بطور قابل توجهي بيش از آزبست، كائولن و سيليكات مي‌باشد.
همانطور كه اشاره شد تالك موجب كاهش وزن صمغ‌ها مي‌گردد.

الف- خواص مهم تالك در پلاستيك‌هاي مختلف

– پلي پروپيلن(PP) : پلي پروپيلن مهمترين بازار تالك در صنعت پلاستيك است. پلي پروپيلن بين 20 تا 40 درصد توسط تالك پر مي‌شود. مهمترين كاربردهاي تالك در پلي پروپيلن افزايش سختي و مقاومت در مقابل خزش در دماهاي بالا در صنايع اتومبيل سازي و ساخت قطعات است. مهمترين دلايل مصرف تالك عبارت است از:

بهبود كيفيت سطح قطعه‌هاي ساخته شده

كاهش حجم قالب‌گيري شده

استفاده از فرآيندهاي ساده‌تر توليد

كاربردهاي ويژه تالك در پروپيلن مصرفي در صنايع اتومبيل سازي شامل ساخت پروانه‌ ها، تجهيزات و راه‌هاي ارتباطي سيستم‌هاي گرم كننده، محافظ‌هاي گرمايي و قطعات پمپ‌ها مي‌باشد.

شركت آلماني هوخست براي ساخت داشبورد و وسايل تزئيني اتومبيل از پلي پروپيلن پر شده با تالك استفاده مي‌نمايد. در سال‌هاي اخير به منظور كاهش سوخت اتومبيل از طريق كاهش وزن اتومبيل با استفاده از پلي پروپيلن به جاي فولاد موفقيت‌هايي حاصل شده است. شركت گلف فولكس واگن بيشترين مصرف كننده پلي پروپيلن مي‌باشد و براي ساخت بخش‌هاي مختلف محصول خود 29 درصد پلاستيك مصرفي در اين بخش را بخود اختصاص داده است. ساخت وسايل خانگي دومين بازار مصرف كننده پلي پروپيلن پر شده با تالك است. پلي پروپيلن موجب بالا رفتن مقاومت در مقابل دما و درخشندگي محصول مي‌گردد. عمده‌ترين وسايل خانگي مصرف كننده پلي پروپيلن پر شده با تالك سشوارها، قهوه‌جوش‌ها و توسترها هستند. شركت باسف توليد كننده پروپيلن پر شده با تالك است كه تحت نام تجاري نوولن محصولات خود را براي قالب‌گيري وسايل آرايشي و ساخت نان سرخ‌كن عرضه مي‌نمايد. پلي پروپيلن‌هاي پر شده با تالك كه به منظور قالب‌گيري مورد استفاده قرار مي‌گيرند با پلاستيك‌هاي نوع پلي پروپيلن با وزن مخصوص بالا قابل مقايسه بوده و غالبا با هم رقابت مي‌كند.

نايلون (NY)
نايلون‌هايي كه با تالك تقويت مي‌شوند براي بسياري از قسمت‌هاي اتومبيل نظير زير كاپوت، گلگير، بادگير، چراغ‌هاي جلوبندي و جعبه‌هاي كوچك در داخل ماشين در قسمت داشبورد قابل مصرف هستند.

پلي اتيلن (PS)

بين 30 تا 40 درصد تالك بعنوان پركننده در پلي استرين مصرف مي‌گردد و موجب افزايش قدرت كشش و مقاومت آن مي‌شود.

پلي استرين (PS)

بين 30 تا 40 درصد تالك بعنوان پركننده در پلي استرين مصرف مي‌گردد و موجب افزايش قدرت كشش و مقاومت آن مي‌شود.
پلي استر پلي وينيل كلرايد (PES) و (PVC)

ب- مشخصات فني تالك‌هاي پركننده مصرفي در پلاستيك‌ها

اندازه ذرات تالك‌هاي مصرفي كه به عنوان پركننده در صنايع پلاستيك سازي مصرف مي‌گردد، معمولا 5/99 درصد كمتر از 300 مش است و رنگ آن‌ها بايد سفيد باشد، ميزان آهن بسيار كم است. اساسا خواص تالك‌هاي سوزني شكل خواص بهتري از خود نشان مي‌دهند، در حالي كه تالك‌هاي صفحه‌اي مقاومت گرمايي بهتري دارند.

تالک معدن کاوان در صنایع رنگ سازي :

تالك باعث استحكام و بهبود پايداري سطح خارجي اجسام مي‌شود و ويسكوزيته و جلاي آن را كنترل مي‌كند، همچنين از شكم‌دادن و ضعيف شدن ورقه رنگ جلوگيري كرده و از آن در پوشش سازه‌هاي فولادي و دريايي استفاده مي‌شود.

خواص مهم تالک معدن کاوان در رنگ عبارت است از : نرمي، ضريب پخش خوب، خنثي بودن در مقابل محلول ها و وزن مخصوص کم.

تركيب رنگ‌ها از پليمرها، مواد رنگي، حلال‌ها و مواد افزودني مي‌باشد. پليمرها شامل پلي استر، آكريليك، اپوكسي، پلي اورتان، وينيل و انواع الكيدها هستند. مواد عمدتا از اكسيدهاي مواد معدني رنگي تشكيل شده‌اند. افزودني‌ها   به منظور تسريع در خشك شدن رنگ و جلوگيري از قارچ به تركيب رنگ افزوده مي‌شوند. كاني تالك از مواد رنگي است كه سبب استحكام در لايه‌هاي رنگي و منابع چكه كردن آن مي‌شود و همچنين به منظور جلوگيري از ته‌نشيني ذرات جامد در رنگ بكار گرفته شود. اين كاني مصرف دي‌اكسيد تيتانيوم كه گران مي‌باشد را كاهش مي‌دهد. ذرات تالك مخصوصا ذرات ريزتر ترموليت موجب تقويت رنگ گرديده و ترك خوردگي را كاهش مي‌دهند. تالك همچنين بعنوان يك عامل صافكاري عمل مي‌كند. در زير رنگ وجود تالك موجب مقاومت در برابر فرسودگي تدريجي و رطوبت در رنگ‌هاي روغني را نشان مي‌دهد.

سنگ تالک سبز

الف- مشخصات تالك مصرفي در رنگ سازي

رنگ، نرمي، خاصيت جذب روغن، اثرات شيميايي، ويسكوزيته مناسب، شكل ذرات، ريزي ذرات و شفافيت از مشخصات مهم تالك مصرفي در رنگ سازي هستند. چهار عامل رنگ و ميزان خلوص تالك، شكل ذرات و خاصيت جذب روغن تالك را عنوان درخشندگي مورد سنجش قرار مي‌دهند. در آمريكا و اروپا تالك‌هاي سفيد را با كمي كربنات كلسيم در رنگ سازي مصرف مي‌كنند.

حداكثر ميزان نرمي تالك در رنگ با وسيله‌اي بنام همگن گيج اندازه‌گيري مي‌شود. بدين طريق كه يك قطره رنگ در انتهاي عميق‌تر كانال مي‌ريزند و به طرف ديگر ماليده مي‌شود. ميزان نرمي مطابق با نقطه‌اي بر روي مقياس مدرج كه در آن ذرات تالك برآمده بالاي سطح رنگ مشاهده مي‌شوند، بيان مي‌شود. تالک در صنايع رنگ سازي بعنوان يك روان ساز بي‌اثر يا پركننده بكار مي‌رود.

ب- مشخصات فيزيكي تالك در صنعت رنگ سازي

• شفافيت كه در تالك موجب درخشندگي رنگ مي‌گردد.
• سبب افزايش قدرت جذب روغن رنگ مي‌شود.
• باعث افزايش قدرت پركنندگي مواد موجود در رنگ مي‌شود.
• موجب ايجاد غلظت دلخواه در رنگ مي‌گردد.
• موجب جلوگيري از شل شدگی لايه رنگي مي‌شود
• موجب يكنواختي رنگ و روان بودن رنگ مي‌گردد.
• باعث استحكام در لايه‌هاي رنگ و مانع از چكه كردن رنگ مي‌شود.
• باعث مصرف دي‌اكسيد تانتانيوم مي‌شود.
• سبب يك دست كردن رنگ آميزي مي‌ گردد.

تالک معدن کاوان در سراميك سازی:

از تالک به دليل دارا بودن نقطه ذوب بالا و ضريب انبساط و انقباض ‌دمايي مناسب، ضريب پخش خوب، درجه حرارت پخت سراميك كاهش مي‌يابد و با توجه به هدايت گرمايي بالا، مقاومت دي‌الكتريك بالا و هدايت الكتريكي كم تالك و ارزاني قيمت از آن در توليد انواع مخصوص سراميك و چيني الكتريكي استفاده مي‌كنند. در بدنه سراميک هاي سنتي از تالک معدن کاوان به ميزان 30 تا 60 درصد استفاده مي شود.

سراميک هاي استاتيت که به عنوان عايق هاي الکتريکي استفاده مي شوند، از تالک معدن کاوان، 10 % کائولن و 10 % کربنات باريم در دماي 1349- 1355 درجه سانتي گراد ( 12- 13 ساعت ) ساخته مي شود.

سراميک هاي کورديريتي به دو روش ساخته مي شوند: مخلوط 44 % تالک خالص، 41 % کائولن و 15% اکسيد آلومينيوم و يا 50 % کائولن و 50 % کلريت غني از منيزيم. شبكه بلوري كاني‌هاي آبدار مانند تالك در هنگام پخت از بين مي‌رود و پس از خروج آب ساختماني، مواد باقيمانده، ممكن است با يكديگر تركيب شوند تا در فرآورده پايداري بوجود آورند و يا احتمالا با ساير مواد سازنده بدنه سراميكي واكنش نمايند. نوع واكنش بستگي به دماي پخت و ساير عناصر موجود در بدنه دارد. هنگامي كه دما به 950 درجه سانتيگراد برسد، تالك با از دست دادن آب ساختماني تبديل به كلينوانستاتيت (Clinoenstatite) شده و ديگر جاذب رطوبت نمي‌باشد. مصرف تالك در بدنه‌هاي سراميكي داراي نتايج زير است:

1. افزايش انبساط فرآورده پخته شده
2. انبساط منظم و يكنواخت بدنه خام

در دماي 1100 تا 1150 درجه سانتيگراد، تالك با مواد سازنده بدنه سراميكي واكنش نشان مي‌دهد و همانند يك كمك ذوب با ضريب انبساط حرارتي پايين عمل مي‌كند. درطول اين واكنش شيميايي سيليس آزاد موجود در بدنه به مصرف تركيب رسيده و باعث بهبود مقاومت بدنه در برابر شوك حرارتي مي‌شود. علاوه بر اين خاصيت روان سازي (Lubricity) تالك، كار قالب‌گيري و پرداخت فرآورده‌ها را تسهيل نموده و در مقابل ميزان استهلاك ماشين آلات و تاسيسات را كاهش مي‌دهد. افت گرمايي تالك در مقايسه با افت گرمايي كربنات‌ها بسيار پايين است. از خواص مهم تالك مصرفي درسراميك‌ها مقاومت درمقابل خوردگي اسيدها و عايق برق مي‌باشد.

تالک معدن کاوان در تولید مواد دارويي :

تالک توليدي جهان در صنعت داروسازي استفاده مي شود. پودر تالک معدن کاوان به صورت همگن، بسيار دانه ريز، به رنگ سفيد يا سفيد متمايل به خاکستري، بدون بو و لمس چرب به راحتي به پوست مي چسبد. پودر تالک عملاً در آب، محلول هاي رقيق اسيدهاي معدني و محلول ئيدروکسيدهاي قليايي نامحلول است. پودر تالک خالص براي ماساژ، روي پوست پاشيده مي شود که مانع حساسيت و زخم شدن پوست مي گردد و براي اين که قابليت جذب رطوبت آن زياد شود، معمولاً آن را با نشاسته و اکسيد روي مخلوط مي کنند. پودر تالک نبايد روي زخم هاي باز و منافذ پوستي پاشيده شود زيرا با گلوله شدن، باعث تورم زخم و ضخيم شدن موضعي پوست مي گردد.

از پودر تالک در ساختن قرص هايي براي بلع آسان استفاده مي شود و همچنين از آن براي معالجه بيماري هاي پرده جنب و ضايعات ريوي نيز استفاده مي گردد .تنفس پودر تالک باعث احساس سوزش در مجاري تنفسي مي شود و اگر شخص مدت زيادي در هواي آلوده به تالک باقي بماند، ممکن است دچار بيماري هاي ريوي مي شود.
پودر تالک بايد کاملاً خالص و فاقد رشته هاي آزبستي باشد. وجود رشته هاي آزبستي در هرميزاني در تالک ، ممکن است عوارض سرطاني به همراه داشته باشد. از مصرف گسترده پودر تالک براي محافظت پوست کودکان بايد پرهيز نمود زيرا تالک معدن کاوان با بستن منافذ پوستي مانع شادابي و طراوت پوست مي شود.به علاوه تنفس پودر تالک معدن کاوان براي کودکان مضر تشخيص داده شده است و در مواردي عامل تورم در ناف نوزادان گرديده است.

تالک معدن کاوان در تولید مواد آرايشي:

لمس چرب تالك و بوي خوش آن بسته به PH، در مواد ضد عرق، صابون، كرم و… بكار مي‌رود. در مواد آرايشي كه تالك 80% تركيب آن را شامل مي‌شود، سبب پايداري بافت، چسبيدن به پوست، مقاومت در برابر آب و لغزش مي‌شود.
در اغلب حالات، تالك با كاربري در مواد آرايشي فرآيندهايي مانند استرليزه شدن در بخارآب C°160، پرتوافكني گاما و يا تصفيه با اتيلن‌اكسيد را پشت ‌سر مي‌گذارد.

مهمترين محصولات آرايشي براي مصرف تالك، پودرهاي صورت و پودرهاي بدن هستند. اخيرا پودرهاي گونه نيز مصرف كننده تالك مي‌باشند. دلايل اصلي استفاده از تالك درتوليد پودرهاي آرايشي و بهداشتي رواني، لغزندگي و چربي آن است. هر قدر ناخالصي‌‌‌‌‌‌هاي تالك افزايش يابد، از مرغوبيت آن در صنايع كاسته مي‌شود. مقدار تالك مصرفي براي اين محصولات بطور متوسط حدود70 درصد از نظر وزني است كه سهم پودرهاي بدن نسبت به پودرهاي صورت بيشتر است. پودرهاي آرايشي مصرف كننده تالك عبارتند از پودر بعد از اصلاح، پودر تالك، پودر بچه و محصولات ويژه ديگري نظير پودر پا. معمولا درجه عالي آن 5 تا 10 درصد اسيدبوريك، حدود 1 درصد عطر و مقادير متنوعي مواد پوششي و جذب كننده دارند

.
وجود تالك علاوه بر خواص ذكر شده موجب شفافيت و پخش كردن درخشندگي نيز مي‌گردند. به منظور داشتن خاصيت پخش كنندگي تالك، بايد تالك بسيار نرم شود. ذرات تالك قدرت پوششي و بهتر رنگ شدن را افزايش مي‌دهند. براي اين بسيار از تالك‌ها در حالت طبيعي براي صنايع آرايشي مناسب نيستند. به همين جهت براي دستيابي به مشخصات قابل قبول درصنايع آرايشي بايد كانه آرايي گردند. كانه آرايي تالك بيشتر شامل فلوتاسيون و يا اسيدشويي تا رسيدن به خلوص شيميايي و رنگ مطلوب مي‌باشد.

الف – مشخصات مهم تالك آرايشي

1. چگالي ظاهري

چگالي ظاهري تالك آرايشي فلة تالك بر حسب پوند بر فوت مكعب است. چگالي ظاهري تالك متناسب با توزيع اندازة ذرات تالك است. به همين جهت كنترل اندازة ذرات در آسيا بسيار مهم هستند. بدين معني ذرات نرم‌تر و توزيع بهتر انداز‌ة ذرات، چگالي ظاهري كمتري را موجب مي‌شود، در نتيجه اندازة ذرات بسيار اهميت دارند و از حد مجاز آن نمي‌تواند تجاوز كند، طبق استاندارد جهاني بايد 100 درصد از اندازة ذرات كمتر از 100 مش و يا 98 درصد زير 200 مش باشد

1. ناخالصي‌ها
   امروزه مشخص گرديده كه تالك آرايشي مرغوب بايد داراي حداقل 90 درصد سيليكات منيزيم آبدار باشد و همچنين آزبست قابل مشاهد‌ه‌اي نداشته باشد، ناخالصي‌هاي ديگري نظير منيزيم، كلسيت، دولوميت، كوارتز و آمفيبول‌ها هستند كه براي اجتناب از سايندگي و به مخاطره انداختن سلامتي بايد درحداقل ممكن نگهداشته شوند. مقدار ناخالصي‌ هايي نظير سرب،ا و آهك به ترتيب كمتر ازpmm20-ppm2 و 5/1 درصد گزارش شده است. معمولا آهن به شكل‌هاي مانيتيت، سيدريت، پيريت در تالك يافت مي‌شود. مشخصات كلي براي مقادير آهن بين 1/0 درصد و 5/0 درصد اكسيد آهن قابل حل در اسيد است. توليد كنندگان تالك آلودگي آهن را از طريق جداسازي مغناطيسي به حداقل مي‌رسانند.
2. كنترل باكتري‌ها

هر قدر تكنولوژي و مقررات ايمني و بهداشت افزايش يابد، نياز به كنترل باكتري در تالك بيشتر مطرح مي‌گردد. درحال حاضر هر قدر توليد كننده لوازم آرايشي مشخصات ويژه‌اي در مورد كنترل باكتري‌ها مانند شمارش آنها در صفحة مخصوص و از اين قبيل رعايت مي‌كند. براي مثال نبايد بيش از 100 واحد باكتري در هر گرم تالك وجود داشته باشد.

1. حفظ بو

يك تالك آرايشي بايد روغن‌هاي بودار را در خود نگه داشته و بدون تغيير به مرور پخش نمايد. اين معيار بيشتر از هر عامل ديگر در رد يا قبول يك تالك توسط توليد كنندگان لوازم آرايشي مورد نظر است. تنها راه ارزيابي اين عامل، آزمايش تالك با مقدار معيني مواد روغني بودار در دماي محيط و شرايط با دماي بيشتر است. بالا بردن دما به دليل آزمايش پايداري بو در تالك است. گاهي روغن‌هاي بودار تماما توسط تالك، بو زدايي شده و فاقد هر گونه بويي مي‌شوند.تالك مصرفي بايستي بي بو باشد تا با اضافه شدن بوهاي معطر به آن در مصارف مختلف قابل استفاده باشد.
5.لغزنگي تالك

معيار غير كمي ديگري كه در سنجش تالك به نام لغزندگي وجود دارد، يعني احساس زبري و يا نرمي كه انسان از لمس آن دارد، اين معيار بسيار قوي و محكم است كه هر توليد كننده مشخصات خاص خود را دارد. لغزندگي پودر تالك بستگي به اندازه و شكل ذرات تشكيل دهندة آن دارد، بزرگ بودن ورقه‌هاي تشكيل دهندة تالك، لغزندگي محصول را بهتر مي‌يابد.

6.رنگ تالك

اين عامل نسبت به عوامل ديگر به دليل تغيير رنگ در اثر آميزش با روغن‌هاي رنگي و بودار داراي اهميت بيشتري است ولي در هر صورت تالك مورد نياز اين صنعت بايد هرچه بيشتر سفيد باشد. در نتيجه اين سفيدي درخشندگي تالك نيز زياد مي‌گردد كه در مصرف اين صنعت حائز اهميت است.

ب – ميزان مصرف تالك در لوازم آرايش

تقاضا براي تالك در لوازم آرايشي تحت تأثير شيوه‌هاي كلي در صنعت لوازم آرايشي و تغييرات الگوي مصرفي محصولات آن است. توليد كنندگان عمدة محصولات آرايشي كشورهاي ايالات متحده آمريكا، ژاپن و اروپاي غربي هستند. شركتهاي عمدة آون1، رولن2، مكس فاكتور3 (كه اكنون متعلق به رولن است)، بوتس 4و لادر5 پنج شركت تجاري توليد كنندة لوازم آرايشي در انگلستان هستند كه از تالك براي توليد محصولات خود استفاده مي‌كنند. شركتهاي توليد كننده در آمريكا است. لادر، كاسمر6، آنيلور7، رولن و اون مي‌باشند كه 70 درصد بازار محصولات آرايشي را در اختيار دارند. شركت ژاپني شيسيدوكاسمتيك8 توليد كننده عمده در ژاپن و شركت اورال در فرانسه بشمار مي‌آيند.

بر اساس نتايج گردهمايي نهمين مجمع بين‌المللي كاني‌هاي صنعتي درسيدني درسال 1990 بيش از 150 هزار تن تالك در اين صنعت بكار گرفته شده است. بزرگترين بازار مصرف تالك در لوازم آرايشي مربوط به ساخت پودرهاي بدن است كه حدود 90 درصد مصرف را بخود اختصاص داده است.

تالک معدن کاوان در صنايع لعاب سازي

لعاب‌هاي سراميك، روكش‌هاي شيشه‌اي بكار رفته در سراميك‌ها هستند. تالك در لعاب‌ها بعنوان يك روان كننده و پس از تركيب با كبالت يا منگنز بعنوان يك جسم رنگي مصرف مي‌شود.در جريان پخت، هم در بدنه‌‌هاي سفالين و هم در بدنه‌هاي ذوب شيشه‌اي شده، لعاب‌ها تشكيل يك شيشه ايزوتوپ را مي‌دهند كه خواص آن بسته به تركيب مورد استفاده در لعاب‌ها، متفاوت مي‌باشد.به منظور ايجاد تغييرات لازم درشبكه بلوري شيشه از اكسيدهاي ديگري نظير اكسيد منيزيم استفاده مي‌گردد. اكسيد منيزيم در ساخت لعاب بعنوان كمك ذوب عمل مي‌كند و براي اين منظور از تالك كه شامل هر دو اكسيد سليسيوم و اكسيد منيزيم بعنوان كمك ذوب است، استفاده مي‌شود ولي شيشه‌هاي توليدي به كمك اكسيد منيزيم داراي ضريب انبساط كمتري هستند. تالك بعنوان يك فاكتور براي دخالت دادن منيزيم در واكنش داراي اهميت خاصي مي‌باشد. اين اهميت عمدتا بخاطر وجود دو اكسيد سيليسيوم و منيزيم در تالك است كه به مراتب تأثير بيشتري از منيزيت دارند.مقدار اكسيد منيزيم مصرفي در لعاب محدود است زيرا افزايش بيش از اندازه آن سبب كاهش جلا و شفافيت لعاب مي‌شود. توليد لعاب‌هاي نيمه مات و كدر با حصول نقطه اشباع امكان پذير است. درچنين حالتي مقدار تالك در تركيب بيش از 10 درصد است. در مخلوط اوليه لعاب (كائولن، شاموت و تالك) از تالك نسبتا خالص با درصد آهن پايين بايد استفاده شود..

تالک معدن کاوان صنايع سفال سازي

به علت توليد متنوع و الوان، سفالينه‌ها فرآورده‌هاي زيادي دارند. معمولا سفالينه‌ها طي فرآيند دو پخت توليد مي‌گردند. ذوب لعاب در هنگام پخت دوم انجام مي‌شود ولي دماي ذوب لعاب پايين‌تر از دماي پخت بدنه است. پخت لعاب در دماي بين 950 تا 1050 درجه سانتيگراد صورت گرفته كه در اين طيف دما، رنگ‌هاي شاد و پر جلا پديدار مي‌گردند.
اساسا سفالينه‌ها داراي 50 درصد رس‌هاي پلاستيكي، 150 درصد روان كننده و 35 درصد كوارتز هستند. فلدسپات‌ها ماده اصلي روان كننده‌ها مي‌باشند. ساير روان كننده‌ها سيليس، كربنات كلسيم و يا تالك مي‌باشند. مخلوط اين روان كننده‌ها مزيت محكم بودن را دارند. معمولا اين مخلوط براي مصرف كنندگان به صورت سفارشي تهيه مي‌شود.
مشخصات نوع تالك مصرفي با توجه به نوع مصرف در پخش‌هاي مختلف سراميك سازي تعيين مي‌گردد. بطور كلي خواص فيزيكي و شيميايي يكسان از مشخصات مهم تالك مصرفي در صنايع سراميك مي‌باشد. تالك‌هاي قطعه‌اي در ساخت عايق‌هاي الكتريكي، تالك‌هاي نرم بعنوان روان كننده در سرويس‌هاي بهداشتي و سراميك‌هاي شيشه‌اي و تالك‌هاي غير ورقه‌اي در لعاب‌‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرند. مهمترين عناصر مزاحم در اين صنايع، آهن و منگنز مي‌باشد كه بايد به دقت مورد توجه قرار گيرد. براي جلوگيري از بد رنگ شدن در كوره هنگام پخت بايد مقادير اكسيدهاي آهن، منگنز و جيوه در سفالينه‌ها، سرويس بهداشتي و سفال‌ها دقيقا كنترل گردد. حداكثر مقادير مجاز به ترتيب 15/0 درصد، 1/0 درصد و 01/0 درصد مي‌باشد.

مزاياي مصرف تالک معدن کاوان در بدنه سفالينه‌ها بشرح زير است:

• موجب پيوند بسيار عالي بين لعاب و بدنه مي‌گردد.
• موجب پخت سريع در دماهاي پايين مي‌شود.
• در لعاب هيچگونه بعدي ايجاد نمي‌شود.
• انبساط بدنه در هنگام پخت يكنواخت است و مقدار آن در اين بدنه‌ها بيشتر از ساير انواع بدنه‌ها مي‌باشد
• به دليل پايين بودن دماي پخت، تناسب بهتري بين دماي پخت بدنه و دماي پخت لعاب برقرار مي‌نمايد.
• ميزان جذب آب پايين است.

تالك مي‌تواند در دوغاب سفالينه‌هاي مختلط بعنوان جايگزين كوارتز و كربنات‌ها نيز بكار برده شود. در چنين مواردي تالك در تركيب مواد اوليه نسبتي بين 3 تا 7 درصد را تشكيل مي‌دهد.

تالک معدن کاوان در صنايع لاستيك سازي

صنعت لاستيك سازي براي تالك بازار كوچكي است. خصوصيات تالك مصرفي به شرح زير است:

• اصولاً تالك بعنوان يك عمل گردگيري، نرم سازي قالب‌ها و براي جلوگيري از چسبيدن سطوح به يكديگر در صنعت لاستيك سازي بكار مي‌رود
• از مهمترين مزاياي تالك در لاستيك‌ ها حفظ خاصيت ليزي خود در درجه حرارت‌‌ هاي بالا مي‌باشد. اين كاني همچنين مي‌تواند بعنوان يك پركننده مقدار الاستومرها (Elastomers) كه گران قيمت مي‌باشند را كاهش دهند.
• اخيراً مصرف جديدي از تالك پركننده دراين صنعت به منظور استفاده در پوشش لاستيكي، كف‌‌پوشها و پاركت‌هاي ساختماني انجام مي‌گيرد.
• عيار تالك مورد استفاده در لاستيك‌هاي پايين‌تر از عيار تالك‌هاي مصرفي در صنايع كاغذ، پلاستيك و لوازم آرايش است.
• رنگ سفيد تالك چندان اهميت ندارد.
• اندازه ذرات تالك مصرفي 95 درصد كمتر از 325 مش مي‌باشد.
• به منظور جلوگيري از پراكندگي ذرات و جلوگيري از مجاورت زياد سطوح، اجزا تالك بايد بيش از اندازه ظريف باشند.ناخالصي‌هايي نظير آهن، منگنز و مس يا بايد صفر و يا در حد 5ppm باشد.

تالک معدن کاوان در مصارف دامداری

گاهي تالك بعنوان يك عامل ضد چسبندگي در خوراك حيوانات بكار مي‌‌رود كه غالبا به جاي تالك از سنگ آهك به شكل دانه ريز يا پودري براي اين منظور استفاده مي‌گردد.

تالک معدن کاوان در صنايع توليد پوشش بام

تالك‌ هاي عيار كم هم بعنوان ماده قابل تسطيح و هم بعنوان پركننده درتوليد مواد پوشش بام بكار مي‌روند. از تالك بعنوان پركننده به منظور تثبيت آسفالت كه عامل مهمي در افزايش دوام و پايداري در برابر شرايط جوي است، استفاده مي‌گردد. همچنين درپوشش بام از بهم چسبيدن ذرات در طول مدت نگهداري در انبار و قبل از استفاده، جلوگيري مي‌نمايد. عمده مصرف تالك در محصولات قالبي آسفالت است. اين كاني در زماني روكش به ماسه‌هاي آسفالت، نمدهاي بام و يا شفته كاري اضافه مي‌گردد موجب افزايش آنها در برابر هوا مي‌شود.

مشخصات تالك مصرفي در صنايع توليد پوشش بام عبارتست از:

• اندازه ذرات تالك مورد استفاده براي تثبيت پوشش بام كلي 100 درصد كمتر از 80 مش و يا 40 درصد كمتر از 200 مش مي‌باشد.
• بطور كلي از تالك‌هاي ناخالصي و داراي رنگ نامناسب و عيار پايين دراين مورد استفاده مي‌شود.
  حدود 95000 تن در سال تقاضا براي تالك در پوشش بام گزارش شده است. اين صنعت 9 درصد كل مصرف تالك را بخود اختصاص داده است. در كشورهاي كانادا 30 درصد كل مصرف تالك در اين صنعت بكار گرفته مي‌شود.
• در اروپا جزييات تقاضا براي تالك كم عيار و ناخالص مورد مصرف در تسطيح، پركردن و پوشش بام و همچنين پركردن آسفالت پوشش بام به سرعت در حال افزايش است.
• هنگامي كه از تالك بعنوان پوشش دهنده سطح استفاده مي‌شود، كيفيت رنگ محصولات مهم است و چنانچه از آن بعنوان پركننده استفاده شود، اندازه ذرات، شكل آنها، خاصيت جذب كنندگي و مهمتر از همه هزينه پايين مهم است.

استفاده تالک معدن کاوان در ساير موارد

از ديگر مصارف مي توان از صنايع نساجي، محصولات پرده‌اي، ساخت گريس، داروسازي، تهيه ديناميت‌ها و صنايع شيميايي مواد منفجره، درزگيري و بتونه كاري نام برد.

در صنايع نساجي از تالك استفاده‌هاي ختلفي مي‌شود، تركيب آهار پارچه شامل الياف و مواد پركننده است كه در بعضي از پارچه‌ها از تالك براي حالت دادن و سفتي موقتي و ارائه آن براي فروش استفاده مي‌شود. در اين رابطه ميزان سفيدي معمولا خيلي مهم است. استفاده از مواد مختلف تالك بعنوان ارزان‌تر بودن، از ساير مواد مشابه مناسب‌تر مي‌باشد.
پوشش محصولات پرده‌اي درصنعت نساجي نيز مقادير در خور توجهي كاني‌هاي پركننده را نياز دارد. پركننده‌هاي اصلي در اين نوع محصولات رس، تالك، پيروفيليت و كربنات كلسيم مي‌باشند. تالك به دليل داشتن رنگ سفيد از مواد اوليه مطلوب در اين صنايع است.خاصيت چربي از خواص عمده است كه در تالك وجود دارد و در ديگر كاني‌ها بندرت مشاهده مي‌شود. از دير زمان از تالك بعنوان يكي از اجزا سازنده گريس‌ها استفاده مي‌گرديد. وجود تالك در اين تركيبات از وا رفتن و از دست دادن خاصيت چربي گريس در دماهاي بالا جلوگيري مي‌كند.

در داروسازي به منظور تسهيل جريان دانه‌هاي قرص در قيف‌ها، جدا كردن تكه‌هاي فشرده از يكديگر و به آساني جدا شدن دانه‌ها از داخل جعبه‌ها، از تالك استفاده مي‌شود.در صنايع شيميايي، در بخش مواد منفجره درمرحله جدا سازي تتروگليسيرين از اسيد در جريان تهيه نيتروگليسيرين از 2 تا 5 درصد تالك استفاده مي‌شود.در تهيه ديناميت‌ها به منظور حفظ پايداري شيميايي و همچنين جلوگيري از تشكيل مواد اسيدي در تركيب از تالك، اكسيدروي، كربنات كلسيم و ذرات گچ يا آهك استفاده مي‌شود.

كشورهاي اسكانديناوي از خاصيت جوهرزايي تالك براي استفاده دوباره كاغذهاي مصرف شده استفاده مي‌نمايند.درصنعت شيشه سازي، تالك بعنوان يك عامل گردگيري در حين توليد مصرف مي‌شود. از تالك براي صيقل كاري اتومبيل‌ها، پوشش‌هاي كف و كفش نيز استفاده مي‌شود.

بازار جديد ديگر تالك، مصرف آن در لاستيك لاتكس اسفنجي است كه در پشت قالي، پاركت و موكت مصرف مي شود. در اين مورد ناخالصي‌هاي مزاحم از قبيل تركيبات كلسيم، منيزيم، آهن و منگنز كه با لاتكس شلاته مي‌شود، نامطلوبند. مقدار مصرف آن به ازاي هر 100 قسمت لاتكس حدود 75 تا 100 قسمت تالك است.استفاده از تالك در موارد پودري آتش خاموش‌كن تحت پاتنت در آمده است، كه بين 10 تا 15 قسمت محصول را تشكيل مي‌دهد. ديگر موارد استفاده تالك عبارتند از:

• صيقل دهي ذرات برنج و جو
• عوامل رنگ‌زدا يا رنگ‌بر
• ماده جاذب بو از غذاها
• فيلتر و تصفيه آب
• جذب روغن و عمل آوري چرم
• حشره‌كش‌ها
• واكس‌هاي كفش
• پوشش‌ هاي الكترودهاي جوشكاري
• جوهر چاپ
• پركردن كپسول‌هاي ويژه براي آزمايش شتاب موشك‌ها تا 50 كيلومتر
• پوشش گندله‌هاي سنگ آهن براي احيا مستقيم
• تامين كننده منيزيم در كودهاي گياهي

استانداردهای تالک معدن کاوان

كاني‌هاي تالك فرآوري شده، معمولاً بر اساس موارد استفاده و كاربردهاي خاص آنها، مانند انواع آرايشي، سراميك و قابل استفاده در صنايع رنگ طبقه‌بندي مي‌شوند. بطوركلي واژه‌هاي تجاري استفاده شده، مشخصات آنها را توصيف مي‌نمايند. توافق‌هاي انجام شده بين توليدكنندگان و خريداران بر روي خواص فيزيكي، شيميايي،كاني‌شناسي و يا مشخصات ديگر كه براي خريدار مهم است، نوع تالك را مشخص مي‌كند. انواع تالك‌هاي تجاري در تركيب بسيار متفاوت بوده و از تالك حقيقي كه به صورت تئوري خالص است گرفته تا كلريت‌هاي خالص را شامل مي شود. تركيب شيميايي انواع تجاري تالك عمدتا در مقدارSiO₂ و MgO متفاوت هستند و اين تفاوت براي CaO و  Al₂O₃ و تركيبات آهن كمتر مي‌باشد.تالك‌هاي آرايشي و دارويي حاوي 90 درصد يا بيشتر تالك و كمتر از 8 درصد كلريت مي‌باشد. اين نوع تالك‌ها بايد رنگ سفيد خوبي داشته باشند. درجه درخشنگي آنها 84 تا 90 درصد انعكاس در مقياس جنرال الكتريك مي‌باشد. كلريت كاني مناسبي در اين تركيب نيست زيرا از تالك سخت‌تر (5/2 – 2 موهوس) است و داراي ساختماني ناهمگن مي باشد.

جايگزين‌های تالک

موادي كه در صنايع مختلف مي‌توانند جايگزين تالك شوند متفاوت هستند. در صنايع سراميك به جاي تالك و پيروفيليت مي‌توان از كربنات كلسيم، دياتوميت و كائولن استفاده كرد.

در صنايع رنگ مي‌توان از ميكا به جاي تالك استفاده كرد. در صنايع كاغذ سازي كائولن و كربنات كلسيم قابل استفاده است. در صنايع پلاستيك رس‌ها، فلدسپات، ميكا و لاستونيت و بالاخره در صنايع لاستيك سازي كربنات كلسيم، كائولن و سيليس قابل جايگزين هستند.
غذاي حيوانات: رس (بنتونيت و سپيوليت) دولوميت، گچ، يد، اكسيد آهن، آهك، منيزيت، منگنز، پرليت، فسفات، نمك، گوگرد، ورميكوليت، زئوليت.

ماده ضد بلوكه‌شدن:كائولن تكليس شده، دياتوميت، سيليس ته‌نشستي.

مواد آرايشي و دارويي:بنتونيت، كربنات كلسيم، سولفات كلسيم، كائولن، منيزيم، نشاسته، دي‌اكسيد تيتانيم، زئوليت.

حمل كننده:آتاپولگيت، سپيوليت، بنتونيت، دياتوميت، كائولن، پوميس، پيروفيليت، ورميكوليت، زئوليت
پركننده:تري‌هيدرات آلومينيم، باريت، كربنات كلسيم، دياتوميت، فلدسپار، كائولن، ميكا، نفلين سينيت، پرليت، سيليس ميكروكريستالين، سيليس شسته شو، پودر سيليس و ولاستونيت.

روان كننده:گرافيت، ليتيم، ميكا، دي‌سولفيد موليبدن

كنترل قير:بنتونيت، مواد شيميايي

مشاهده تالک ، محصول شرکت معدن کاوان

قیمت هر تن سنگ تالک و جمع بندی مطالب تالک معدن کاوان

نقش تالك در صنايع مختلف به ويژه درصنايع الكتريكي كه درسالهاي اخير تحقيقات وسيعي بر روي آن در حال انجام است، موجب شناخت بهتر اين ماده معدني گرديده است. تالك به صورتهاي مختلف در صنايع رنگسازي،كاغذ سازي، پلاستيك سازي، لاستيك سازي، نسوزها، سراميكهاي عايق، لوازم آرايشي، مصارف بهداشتي، دارويي و كشاورزي بطور وسيعي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در شرايط فعلي كه دسترسي به مواد اوليه بسيار مشكل بوده و اكثر صنايع تالك مورد نياز خود را از طريق واردات تامين مي‌نمايند، تلاش درتامين آن از منابع داخلي سبب خروج ارز از كشور خواهد شد.
وضعيت توليد و مصرف تالك در داخل كشور بگونه‌اي است كه در حال حاضر امكان صدور اين ماده معدني به خارج وجود ندارد. برمبناي اطلاعات موجود در صورت كشف ذخاير جديد و نيز توسعه معادن فعلي در كشور فقط مي‌توان نسبت به تامين نياز داخلي كشور مبادرت ورزيد و در صورت احداث واحدهاي فرآوري و توليد نوع مرغوب اين كانه امكان صدور آن به خارج از كشور در جهت كسب درآمد و استحصال ارز وجود خواهد داشت. البتع با توجه به هزينه‌هاي حمل ونقل كه قيمت عمده‌اي از قيمت تمام شده اين كانه را تشكيل مي‌دهند، مستلزم مطالعات اقتصادي و بازاريابي صدور تالك به كشورهاي منطقه مي‌باشد.

روند روبه رشد مصرف تالك در كشور و كمبود توليد، امكان صدور اين ماده معدني را تا سالها دور از انتظار نموده است. آنچه مهم است بدان توجه شود جلوگيري از افزايش واردات است.تنظيم سياست وارداتي مناسب با وضعيت معادن از يك طرف و افزايش توليد از طريق اكتشاف ذخاير جديد، بهبود روشهاي استخراج و انجام فرآوري مناسب بر روي تالك‌هاي توليدي، بسيار ضروري است. در غير اين صورت مجبور خواهيم بود كه به منظور تامين نياز داخلي ميزان واردات را همچنان افزايش دهيم. بنابراين برنامه‌ريزي مشترك بين وزارت صنايع و معادن، توليدكنندگان و مصرف كنندگان جهت رفع كمبود تالك از اعم فعاليت هاي معدني- صنعتي اين بخش مي‌باشد.با توجه به اينكه بعضي صنايع داخلي كشور از جايگزيني‌هاي تالك بجاي اين ماده معدني استفاده مي‌كنند با اين حال وضعيت فعلي ذخاير جوابگوي نياز كشور در آينده مي‌تواند باشد، لذا پيشنهاد مي‌گردد كه نسبت به اكتشاف تفصيلي معادن ده‌حاجي، مسعودآباد گوشه، دره پهن و سيراكرج اقدام لازم به عمل آيد. ناحيه خودرو بيابانك و بويژه تا شعاع 50 كيلومتري معادن تالك جندق مورد اكتشاف مقدماتي و تفصيلي قرار گيرد. كليه انديس‌هاي موجود در استان لرستان، مناطق تالك‌دار تفتان، قشلاق در آذربايجان غربي تحت عمليات اكتشاف مقدماتي قرار گيرند. ساير انديس‌هاي تالك كشور مورد شناسايي كامل قرار گيرند وسپس مناسب‌ترين آنها از نظر كمي و كيفي جهت انجام اكتشافات مقدماتي برگزيده شوند.

تالك‌هاي مرغوب استخراجي به هيچ وجه در صنايعي كه مي‌توانند تالك شيست و ساير انواع تالك‌هاي ناخالص را مصرف نمايند بكار برده نشوند.نسبت به احداث واحدهاي فرآوري در جوار معادن مسعودآباد، ده‌حاجي، تيدار در استان لرستان و رگلان،‌دره پهن و فريمان متناسب با كيفيت و كميت ذخاير آنها اقدام لازم بعمل آيد.چنانچه ذكر شده انجام اكتشافات سيستماتيك و اصولي در معادن فعال،‌معادن متروكه و انديس‌هاي شناخته شده امري ضروري است. اين كار مي‌تواند توسط معدن داران در معادن فعال و با استفاده از اعتبارات عمومي در معادن متروكه و انديس‌هاي موجود انجام شود واين امر در قالب اعتبارات ملي و استاني امكان پذير است. گرچه بخش خصوصي نيز درصورت شناخت كافي تمايل به اين كار خواهد داشت. وزارت معادن و فلزات مي‌تواند با اعمال سياست‌هاي حمايتي – تشويقي و ايجاد تسهلات كاري، مشوق خوبي درانجام آن باشد.در رابطه با بهره‌برداري نيز اعمال سياست هاي يادشده و تشويق معدنكاران به استخراج مكانيزه و انجام فرآوري و يا احداث واحدهاي مستقل فرآوري تالك تاثيرزيادي در بهبود توليد تالك در كشور خواهد داشت. فرآوري تالك مي‌تواند توسط مصرف كنندگان عمده نيز صورت پذيرد ولي به هر حال ايجاد تسهلات و بكارگيري سياست‌هاي حمايتي و نيز تنظيم سياست واردات با توجه به نكات ياد شده تاثير مستقيمي بر اين مهم خواهد داشت.